fa واکنش جوانه‌زنی و فعالیت سوپراکسید دیسموتاز دو جمعیت خارشتر ایرانی (Alhagi camelorum) به شوری پس از رفع سختی بذر اکولوژی بذر Seed Ecology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">با توجه به وسعت اراضی شور در جهان، این پژوهش با هدف بررسی تحمل خارشتر ایرانی (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">Alhagi camelorum</span></i><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">) به تنش شوری در مرحله جوانه‌زنی و رشد اولیه</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">پس از رفع سختی بذر، به منظور گسترش کشت آن به عنوان گیاه علوفه‌ای انجام شد. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش پژوهش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در سال ۱۴۰۱ در آزمایشگاه تجزیه بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل: (۱) جمعیت بذر (گرگان و مشهد)، (۲) سطوح شوری (صفر، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌مولار کلرید سدیم) و (۳) تیمارهای رفع سختی بذر (آب ۱۰۰ درجه سلسیوس به‌مدت ۱ دقیقه و اسیدسولفوریک غلیظ به‌مدت ۳۵ دقیقه) بودند. درصد جوانه‌زنی، متوسط زمان جوانه‌زنی روزانه، شاخص بنیه گیاهچه، طول ساقه‌چه و فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز اندازه‌گیری شدند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">تنش شوری درصد جوانه‌زنی و طول ساقه‌چه را به‌طور معنی‌داری کاهش داد. شاخص‌های جوانه‌زنی در تیمار ۲۰۰ میلی‌مولار نسبت به شاهد تفاوت معنی‌داری نشان دادند. افزایش شوری، متوسط جوانه‌زنی روزانه را در همه تیمارها کاهش داد. بیشترین سطح شوری، طول ساقه‌چه را در جمعیت مشهد به‌ترتیب حدود ۶۵ و ۴۴ درصد و در جمعیت گرگان به‌ترتیب ۷۱ و ۶۴ درصد نسبت به شاهد کاهش داد. تیمار آب ۱۰۰ درجه سلسیوس همراه با تنش ۲۰۰ میلی‌مولار، فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز را در جمعیت مشهد 9/56 درصد و در جمعیت گرگان 4/45 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. همچنین تیمار اسیدسولفوریک با تنش ۲۰۰ میلی‌مولار، این فعالیت را در جمعیت مشهد 4/25 درصد و در جمعیت گرگان ۱۳ درصد افزایش داد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه‌گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">تیمار اسیدسولفوریک به‌مدت ۳۵ دقیقه در هر دو جمعیت، درصد جوانه‌زنی را نسبت به تیمار آب ۱۰۰ درجه سلسیوس به‌طور معنی‌داری افزایش داد. با توجه به افزایش بیشتر فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در جمعیت مشهد، می‌توان نتیجه گرفت که این جمعیت تحمل بیشتری به شوری داشته و گزینه مناسب‌تری برای کشت در اراضی شور است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">جنبه‌های نوآوری</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span></span></p> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">اسیدسولفوریک (۳۵ دقیقه) و آب ۱۰۰ درجه سلسیوس (۱ دقیقه) سختی بذر را رفع و جوانه‌زنی را افزایش دادند. </span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">جمعیت مشهد مقاوم‌تر از جمعیت گرگان به تنش شوری بود.</span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هر دو جمعیت با افزایش فعالیت آنزیم‌های پاد‌اکسیدانی با شوری مقابله کردند.</span></span></span></span></li> </ul> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:9.0pt">Objective</span></b><span style="font-size:9.0pt">: Given the extent of saline lands worldwide, this study aimed to evaluate the tolerance of Persian Camelthorn (<i>Alhagi camelorum</i>) to salinity stress during germination and early growth stages</span> <span style="font-size:9.0pt">following seed hardness removal, to promote its cultivation as a forage plant for livestock.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:9.0pt">Method</span></b><span style="font-size:9.0pt">: A factorial experiment was conducted in a completely randomized design with four replications in 2023 at the Seed Analysis Laboratory of the Seed and Plant Certification and Registration Institute. Factors included: (1) seed population (Gorgan and Mashhad), (2) salinity levels (0, 100, and 200 mM NaCl), and (3) seed hardness removal treatments (immersion in 100&deg;C water for 1 minute and concentrated sulfuric acid for 35 minutes). Germination percentage, mean daily germination time, seedling vigor index, stem length, and superoxide dismutase (SOD) activity were measured.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:9.0pt">Results</span></b><span style="font-size:9.0pt">: Salinity stress significantly reduced germination percentage, as well as stem length. Germination indices differed significantly between control and 200 mM treatments. Increasing salinity decreased mean daily germination in all treatments. The highest salinity level reduced stem length by 65% and 44% in the Mashhad population, and 71% and 64% in the Gorgan population, compared to control, respectively. Treatment with 100&deg;C water and 200 mM salinity increased SOD activity by 56.9% in the Mashhad population and 45.4% in the Gorgan population. Sulfuric acid treatment with 200 mM salinity increased SOD activity by 25.4% and 13.0% in Mashhad and Gorgan populations, respectively.</span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusions</span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Sulfuric acid treatment for 35 minutes significantly increased germination percentage in both populations compared to 100&deg;C water treatment. The greater increase in SOD activity in the Mashhad population suggests higher salinity tolerance, making it a suitable candidate for cultivation in saline lands.</span></span><br> <br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="color:#000099">Highlights</span></b></span></span></p> <ul> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Sulfuric acid (35 min) and hot water (100&deg;C, 1 min) effectively broke seed dormancy and improved germination.</span></span></span></span></span></span></span></li> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The Mashhad population was more salt-tolerant than the Gorgan population.</span></span></span></span></span></span></span></li> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Both populations countered salinity through enhanced antioxidant enzyme activity.</span></span></span></span></span></span></span></li> </ul> درصد جوانه‌زنی, سختی بذر, سوپراکسید دیسموتاز, کلرید سدیم Germination percentage, Seed hardness, Sodium chloride, Superoxide dismutase 93 109 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-196-10&slc_lang=fa&sid=1 Simin Haghanifar سیمین حقانی فر siminhaghanifar@gmail.com 100319475328460013269 0009-0004-8672-8453 No Department of Agricultural Sciences and Food Industries, Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات Marjan Diyanat مرجان دیانت m.diyanat@iau.ir 100319475328460013270 100319475328460013270 Yes Department of Agricultural Sciences and Food Industries, Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات Aidin Hamidi آیدین حمیدی hamidi.aidin@gmail.com 100319475328460013271 100319475328460013271 No Seed and Plant Certification and Registration Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization. مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Fereidoon Ghasemkhan-ghajar فریدون قاسم خان قاجار ghajarfereidoon@yahoo.com 100319475328460013272 100319475328460013272 No Department of Agricultural Sciences and Food Industries, Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی Elias Soltani الیاس سلطانی elias.soltani@ut.ac.ir 100319475328460013273 100319475328460013273 No Department of Agricultural Sciences and Plant Breeding, University of Tehran گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده ابوریحان، دانشگاه تهران