Iranian Journal of Seed Research

fa تأثیر کیتوزان بر شاخص‌های جوانه‌زنی و فعالیت آنزیم‌های پاد اکساینده بذر گلرنگ (Carthamus tinctorius) رقم گلدشت تحت تنش شوری Effect of Chitosan on Germination Indices and Antioxidant Enzyme Activity in Safflower cv. Goldasht (Carthamus tinctorius) Under Salinity Stress سایر موضوعات General پژوهشي Research هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کیتوزان بر شاخص‌های جوانه‌زنی و فعالیت آنزیم‌های پاداکساینده گیاهچه گلرنگ تحت تنش شوری اجرا گردید. روش پژوهش: آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1403 انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح شوری (صفر، 50، 100 و 150 میلی‌مولار کلریدسدیم) و چهار سطح کیتوزان (0، 2/0، 4/0 و 5/0 درصد وزنی- حجمی) که همه در اسید استیک یک درصد حل شده بودند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که شوری، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، ساقه‌چه، گیاهچه و وزن تر و خشک گیاهچه را کاهش داد، ولی پیش‌تیمار بذر با سطوح مختلف کیتوزان به‌ویژه غلظت 5/0 درصد این صفات را بهبود بخشید. بیش‌ترین سرعت جوانه‌زنی روزانه (114/0) در شاهد (پیش‌تیمار با آب مقطر) و شوری 150 میلی‌مولار مشاهده شد. میزان فعالیت آنزیم کاتالاز و پراکسیداز در شاهد و شوری150 میلی‌مولار نسبت به کیتوزان با غلظت 5/0 درصد و بدون شوری به ترتیب در حدود 43 و 70 درصد افزایش نشان دادند. فعالیت آنزیم سوپراکسیددیسموتاز در کاربرد با کیتوزان 5/0 درصد و شوری150 میلی‌مولار حدود 67 درصد نسبت به شاهد و بدون شوری بیشتر بود. همچنین، فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز در تیمار با غلظت 5/0 درصد کیتوزان نسبت به شاهد (پیش‌تیمار با آب مقطر) حدود 37 درصد افزایش نشان داد. نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که تیمار بذر با سطوح مختلف کیتوزان می‌تواند اثرات مضر تنش شوری بر برخی صفات در گیاهچه گلرنگ را کاهش داده و رشد گیاهچه را بهبود بخشد. بهترین نتیجه زمانی حاصل شد که از کیتوزان 5/0 درصد در شرایط شوری استفاده شد. جنبه‌های نوآوری: <ul> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;">پیش‌تیمار بذر گلرنگ با استفاده از کیتوزان 5/0 درصد سبب بهبود برخی شاخص‌های جوانه‌زنی بذر کیتوزان تحت شرایط شوری گردید. </li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;">پیش‌تیمار بذر گلرنگ با کیتوزان 5/0 درصد، سوپراکسیددیسموتاز و آسکوربات پراکسیداز را افزایش داد. </li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;">پیش‌تیمار با کیتوزان تأثیر بهتری بر شاخص‌های جوانه‌زنی و صفات بیوشیمیایی بذر گلرنگ نشان داد.</li> </ul> Objective: This study aimed to evaluate the effect of chitosan on germination indicators and the activity of antioxidant enzymes in safflower seedlings under salinity stress. Method: The experiment was conducted using a factorial arrangement based on a completely randomized design with three replications at the University of Mohaghegh Ardabili in 2024. The experimental treatments included four salinity levels (0, 50, 100, and 150 mM NaCl) and four concentrations of chitosan (0, 0.2, 0.4, and 0.5% w/v), which were dissolved in 1% acetic acid. Results: The results showed that salinity stress reduced the germination rate, radicle length, plumule length, seedling length, seedling fresh weight, and seedling dry weight. However, priming with different concentrations of chitosan, especially at 0.5%, improved these traits. The highest daily germination rate (0.114) was observed in the control group (distilled water priming) under 150 mM salinity. The activity of catalase and peroxidase enzymes in the control under 150 mM salinity increased by approximately 43% and 70%, respectively, compared to the 0.5% chitosan treatment under non-saline conditions. Similarly, the activity of superoxide dismutase enzyme in the 0.5% chitosan treatment under 150 mM salinity increased by about 67% compared to the control under non-saline conditions. Furthermore, the ascorbate peroxidase enzyme activity in seeds primed with 0.5% chitosan increased by 37% compared to the control (distilled water priming). Conclusions: The results indicated that seed treatment with different concentrations of chitosan can mitigate the harmful effects of salinity on some traits of safflower seedlings and improve seedling growth. The best results were achieved when 0.5% chitosan was used under salinity conditions. Highlights <div style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify"> <ul> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify">Safflower seed priming using 0.5% chitosan improved the germination indices of safflower seeds under salinity stress.</li> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify">Safflower seed priming with 0.5% chitosan increased the activity of the superoxide dismutase and ascorbate peroxidase enzymes.</li> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify">Priming with chitosan had a better effect on the germination indices and biochemical characteristics of safflower seeds compared to the control.</li> </ul> </div> آسکوربات پراکسیداز, پراکسیداز, شاخص‌های جوانه‌زنی, کاتالاز. Ascorbate Peroxidase, Catalase, Germination Indicators, Peroxidase 15 36 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-561-13&slc_lang=fa&sid=1 Haniyeh Saadat هانیه سعادت t.saadat2020@gmail.com 1466184272 100319475328460012939 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Mohammad Sedghi محمد صدقی m_sedghi@uma.ac.ir 100319475328460012940 100319475328460012940 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی