fa اثر تنش قلیائیت بر جوانه‌زنی بذر و رشد و ویژگی‌های فیزیولوژیک گیاهچه دو رقم گلرنگ Carthamus tinctorius فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <p style="text-align: justify;">به‌منظور مطالعه تأثیر تنش قلیائیت بر خصوصیات جوانه‌زنی بذر و رشد و ویژگی‌های بیوشیمیایی گیاهچه دو رقم گلرنگ، آزمایشی در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتورهای آزمایشی شامل فاکتور اول قلیائیت با بی‌کربنات سدیم در 7 سطح (صفر، 10، 20، 30، 40، 50 و 60 میلی‌مولار) و فاکتور دوم شامل دو رقم گلرنگ (صفه و 411) بود. نتایج نشان داد که تنش قلیائیت اثر معنی‌داری بر ویژگی‌های جوانه‌زنی بذر داشت. با افزایش تنش قلیائیت درصد و سرعت جوانه‌زنی، به ترتیب 5/11 و 7/23 درصد کاهش نشان دادند؛ و همچنین طول و وزن خشک ساقه‌چه، به ترتیب کاهش 140 و 5/78 درصدی و طول و وزن خشک ریشه‌چه، نیز کاهش 1/171 و 350 درصدی داشتند. میزان پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم کاهش و محتوای مالون‌دی‌آلدئید 160، پرولین 275، قندهای محلول 747 و سدیم افزایش یافت. در شرایط تنش قلیائیت، ارقام مورد بررسی ازنظر طول ساقه‌چه و ریشه‌چه، میزان پرولین و پتاسیم با یکدیگر تفاوت نشان دادند و از این نظر رقم 411 برتری قابل ملاحظه‌ای نسبت به رقم دیگر نشان داد. هر دو رقم در سطح 60 میلی‌مولار بیشترین میزان مالون‌دی‌آلدئید را داشتند و کمترین میزان این صفت مربوط رقم صفه و سطح شاهد بود. با توجه به نتایج تحقیق انجام شده رقم 411 در محتوای پرولین و قندهای محلول نسبت به رقم صفه برتری داشت اما در سایر صفات تفاوت معنی‌داری بین دو رقم استفاده شده مشاهده نگردید.</p> <p style="text-align: justify;">In order to study the effect of alkaline stress on seed germination and seedling biochemical characteristics of two safflower cultivars, a laboratory experiment was conducted based on a completely randomized design with three replications in the Vali-e-Asr University of Rafsanjan. Experimental factors included the levels of alkaline with sodium bicarbonate (0, 10, 20, 30, 40, 50 and 60 mM) and two cultivars of safflower (Soffeh and 411). The result showed that alkaline stress had significant effects on seed germination characteristics. Increasing alkaline stress reduced percentage and rate of germination, length and dry weights of shoots and roots, K+ concentration and K+/Na+. However, alkaline increased malondialdehyde content, proline, total carbohydrate and Na+ concentration. In alkaline stress condition, there was a significant difference between cultivars in length of shoots and roots, proline content and K+ concentration. 411 cultivar showed notable superiority compared to Soffeh cultivar. Both cultivars had the highest malondialdehyde at 60 mM alkalinity and the lowest malondialdehyde obtained in Soffeh cultivar and control. The result of this research showed that 411 cultivar was better than Soffeh cultivar in proline and soluble sugar content, but these two cultivars had no significant differences in other traits.</p> پرولین, روابط یونی, مالون‌دی‌آلدئید, مرحله جوانه‌زنی Proline, Ion relations, Malondialdehyde, Germination stage 97 108 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-31-1&slc_lang=fa&sid=1 Shayeste Bemany شایسته بمانی bemani.2012@yahoo.com 10031947532846004154 10031947532846004154 No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان-گروه زراعت Batool Mahdavi بتول مهدوی b.mahdavi@vru.ac.ir 10031947532846004155 10031947532846004155 Yes Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان-گروه زراعت Benyamin Torabi بنیامین ترابی ben_torabi@yahoo.com 10031947532846004156 10031947532846004156 No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان-گروه زراعت