fa پاسخ‌ خفتگی و جوانه‌زنی بذر باریجه (Ferula gummosa) تحت پیش‌تیمارهای مختلف هورمونی و سرمادهی مرطوب فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">چکیده مبسوط</span></span></span></span></span></span></span></strong><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><strong>مقدمه</strong>: </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">باریجه</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی بومی ایران است که استفاده از فراورده‌ها و مشتقات آن در صنایع مختلف رواج فراوان یافته است. به همین دلیل برداشت بی‌رویه این‌گونه گیاهی از رویشگاه‌های طبیعی گسترش یافته و باعث شده در فهرست گونه‌های گیاهی درخطر انقراض قرار بگیرد. عدم وجود اطلاعات کافی در خصوص رفتار جوانه‌زنی و روش‌های شکست خفتگی بذرهای باریجه سبب شده است محققان علوم بذر توجه کمتری به این‌گونه گیاهی داشته باشند. ازاین‌رو، این مطالعه به‌منظور بررسی تأثیر تیمارهای مختلف بر رفع خفتگی بذرهای باریجه طراحی و اجرا شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><strong>مواد و روش‌ها</strong>: در این مطالعه از </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بذرهای</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> دو جمعیت باریجه جمع‌آوری‌شده از مراتع شهرستان بویراحمد و همچنین بذرهای تهیه‌شده از شرکت پاکان بذر اصفهان استفاده شد. بذرهای باریجه به مدت 120 روز در معرض تیمار سرمادهی مرطوب و قابلیت جوانه‌زنی و رفع خفتگی بذرها مطالعه شد.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">همچنین به‌منظور ارزیابی جنبه کاربردی این تیمار تأثیر خشک‌کردن بذرها بر قابلیت جوانه‌زنی، پس از دریافت تیمار سرمادهی نیز مورد مطالعه قرار گرفت. در این مطالعه تأثیر پیش تیمارهای مختلف هورمونی شامل اسید جیبرلیک و سیتوکین‌ها (کینیتین و 6-بنزیل آمینوپورین) در غلظت‌های مختلف بر رفتار جوانه‌زنی و خفتگی بذرها بررسی‌شد و تأثیر این تیمارها در توانایی رفع خفتگی بذرها مورد ارزیابی قرار گرفت.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان داد رفتار جوانه‌زنی و خفتگی بذرهای دو جمعیت باهم متفاوت بوده و تأثیر تیمارهای مختلف بر قابلیت جوانه‌زنی بذرها نیز متفاوت بود. در </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">هردو</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> جمعیت سرمادهی بذرها تا 60 روز موجب افزایش قابلیت جوانه‌زنی و پس از آن با افزایش دوره سرمادهی جوانه‌زنی بذرها کاهش یافت. همچنین مشخص شد خشک‌کردن بذرها پس از سرمادهی موجب کاهش جوانه‌زنی بذرها می‌گردد. با بررسی علت این موضوع مشخص شد، مهم‌ترین دلیل کاهش قابلیت جوانه‌زنی بذرها در دوره‌های بلندمدت سرمادهی جوانه‌زدن بذرها در بستر سرمادهی و به عبارتی تفاوت در سطوح خفتگی بذرها در دوره‌های مختلف سرمادهی مرطوب بود. غلظت‌های مختلف اسید جیبرلیک و سیتوکینین‌ها نیز به‌طور معنی‌داری موجب بهبود رفتار جوانه‌زنی بذرها و رفع خفتگی در هر دو جمعیت باریجه شد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><strong>نتیجه‌گیری</strong>: نتایج این مطالعه بیانگر وجود سطوح متفاوت از خفتگی بذر در جمعیت‌های مختلف باریجه بود. همچنین مشخص شد تیمار سرمادهی و پیش‌تیمار بذرها با استفاده از اسید جیبرلیک و پیش تیمارهای هورمونی به‌ویژه سیتوکینین‌ها می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی در رفع خفتگی بذرها مؤثر واقع شود. همچنین با توجه به تأثیر تیمارهای مختلف نتیجه‌گیری شد که خفتگی در بذرهای باریجه از نوع خفتگی مورفوفیزیولوژیک نیمه‌عمیق و عمیق می‌باشد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><strong>جنبه‌های نوآوری</strong>:</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:28.3pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">1- تأثیر تیمار سرمادهی در دوره‌های بلندمدت بر قابلیت جوانه‌زنی بذرهای باریجه برای اولین بار بررسی شد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:28.3pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">2- تأثیر پسابش حاصل از خشک کردن بذرهای تیمارشده تحت دوره‌های مختلف سرمادهی بر قابلیت جوانه‌زنی بذرهای باریجه برای اولین بار مورد ارزیابی قرار گرفت.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">3- شاخص </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">AUC</span></span></span><span dir="RTL" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> (ناحیه زیر منحنی) به‌عنوان یک شاخص کاربردی در مقایسه رفع خفتگی بذرها برای اولین بار در مطالعات داخلی معرفی شد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Extended Abstract</span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Galbanum is one of the most important native medicinal plants in Iran, and nowadays the use of its products and derivatives has become widespread in various industries.</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Thus, the excessive harvest of this species within its natural habitats has increased. Therefore, the species is enlisted as prone to extinction. Due to the lack of information about germination behavior and dormancy alleviating or breaking methods of </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Galbanum </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">seeds, less attention has been paid to this plant species by seed science researchers. Hence, this study was designed and performed to investigate the effects of different treatments on Galbanum seed dormancy-breaking.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In this study, two Galbanum seed populations were collected from Boyer-Ahmad pastures (Iran, Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province) and Pakan Bazr Isfahan Company (Iran).</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Seeds were exposed to a cold stratification test for 120 days and germinability and dormancy breaking responses were studied. Also, seed drying effects on germinability after exposure to stratification treatment were investigated to evaluate the practical aspects of this treatment. The impacts of different hormonal pre-treatments including gibberellic acid (GA₃) and cytokines (Kinetin, 6-Benzylaminopurine) at different concentrations on germination and dormancy behaviors were investigated so as to assess the effect of these treatments on seed dormancy breaking.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results showed that germination/dormancy behaviors of Galbanum populations were different and also the effect of different treatments on seeds germination and dormancy varied. An increase in germination was observed when stratification was applied for up to 60 days on two seed populations, thereafter germination decreased by prolonged stratification. Also, it was revealed that desiccation of the treated seeds after stratification reduced seed germination. Examining the cause of this issue revealed that the most important reason for the decrease in seed germination in long periods of stratification was the germination of seeds in the stratification bed and in other words, the difference in seed dormancy levels in different stratification periods. Seed germination behavior and dormancy breaking were improved significantly in both Galbanum populations when the different concentration of gibberellic acid and cytokinins was used.</span></span><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results of this study indicated the existence of different levels of seed dormancy in different Galbanum populations. It was also found that cold stratification and hormonal pre-treatment of seeds can be significantly effective in seed dormancy breaking. Eventually, it was concluded that Galbanum seed dormancy was classified as semi-deep and deep morphological dormancy due to the effects of different treatments.</span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Highlights:</span></span></i></b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></i></span></span></span></div> <ol> <li dir="LTR" style="margin-left: 8px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:10.0pt"></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The effect of cold stratification treatments over long periods was investigated on Galbanum seed germination behaviors for the first time.</span></span></span></span></span></li> <li dir="LTR" style="margin-left: 8px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:10.0pt"></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The desiccation of treated seeds under different cold stratification periods was studied on the germinability of Galbanum seeds for the first time.</span></span></span></span></span></li> <li dir="LTR" style="margin-bottom: 13px; margin-left: 8px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:10.0pt"></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">AUC (Area under the curve) index was introduced as a practical index in seed dormancy breaking comparison for the first time in domestic research.</span></span></span></span></span></li> </ol> کینیتین, 6-بنزیل آمینوپورین, پسابیدگی, گیاهان دارویی Kinetin, 6-Benzylaminopurin, Desiccation tolerance, Medicinal Plants 127 146 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-574-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Malek محسن ملک mohsenmalek866@yahoo.com 4580214013 100319475328460011842 No M.Sc .of Seed Science and Technology, Seed and Plant Certification and Registration Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، مشمول نخبه، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج Farshid Hassani فرشید حسنی F.hassani@areo.ac.ir 2295299381 100319475328460011843 Yes Assistant Professor, Seed and Plant Certification and Registration Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran استادیار موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج Enayat Rezvani Khorshidi عنایت رضوانی خورشیدی rezvani.spcri@gmail.com 100319475328460011844 100319475328460011844 No Assistant Professor, Seed and Plant Certification and Registration Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran استادیار موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج Ali Shayanfar علی شایانفر ali.shayanfar13@gmail.com 100319475328460011845 100319475328460011845 No Assistant Professor, Seed and Plant Certification and Registration Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج Bita Oskoee بیتا اسکویی b.oskoee@areeo.ac.ir 100319475328460011846 100319475328460011846 No Assistant Professor, Seed and Plant Certification and Registration Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran استادیار موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج Abbas Dehshiri عباس دهشیری ab_dehshiri@yahoo.com 100319475328460011847 100319475328460011847 No Assistant Professor, Seed and Plant Certification and Registration Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran استادیار موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج