fa برهمکنش تأثیر میدان مغناطیسی و تیمارهای شکستن خواب بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه برخی گونه‌های علف هرز اکولوژی بذر Seed Ecology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه و هدف:</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> خواب بذر مهم‌ترین عاملی است که مانع جوانه‌زنی بذر علف‌های‌هرز</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">می‌شود. عدم</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه‌زنی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هم زمان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بذرهای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">علف‌های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هرز</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به علت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خواب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مزارع مشکلات</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عدیده‌ای را</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در کنترل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آنها</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ایجاد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">می‌کند؛ </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از این رو خواب بذر علف‌های هرز برای زارعین یک صفت نامطلوب به حساب می‌آید. هدف از این مطالعه بررسی اثر میدان مغناطیسی و تیمارهای شیمیایی بر شکست خواب بذر تعدادی از گونه‌های علف‌های هرز بود.</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها: به منظور بررسی اثر میدان مغناطیسی بر جوانه‌زنی بذر </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تاج‌خروس</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ریشه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">قرمز،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یولاف وحشی بهاره و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خرفه </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه اکولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در سال 1398 انجام شد. عامل‌ها شامل تیمارهای شکستن خواب بذر در هشت سطح (اسید جیبرلیک 1000 و 2000 میلی‌گرم درلیتر به مدت پنج دقیقه، اسید سولفوریک به مدت 5، 10 و 20 دقیقه، نیترات پتاسیم با غلظت 01/0 و 05/0 گرم در لیتر، آب مقطر) و میدان مغناطیسی در چهار سطح (0، 25، 50 و 100 میلی‌تسلا) بودند.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج نشان داد که واکنش سه گونه علف‌هرز مورد مطالعه به میدان مغناطیسی متفاوت بود. تیمار میدان مغناطیسی باعث افزایش</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> درصد جوانه‌زنی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">وزن‌تر ساقه‌چه و طول ساقه‌چه تاج‌خروس ریشه قرمز شد که بهترین تیمار برای شکستن خواب بذر را میدان مغناطیسی با شدت 100 میلی‌تسلا رقم زد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشترین درصد جوانه‌زنی بذر علف‌هرز یولاف وحشی بهاره در </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تیمار نیترات پتاسیم 01/0 گرم در لیتر در سطح میدان مغناطیسی 50 میلی‌تسلا حاصل شد</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تیمار اسید جیبرلیک 2000 </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میلی‌گرم در لیتر</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> با افزایش سطح میدان مغناطیسی از صفر به 25 میلی‌تسلا </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طول ساقه‌چه علف‌هرز یولاف وحشی بهاره </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">افزایش معنی‌داری یافت. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نیترات پتاسیم به مقدار 05/0 گرم در لیتر بهترین گزینه برای شکستن خواب بذر خرفه بود. میدان مغناطیسی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">با شدت </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">100 میلی‌تسلا نیز توانست درصد جوانه‌زنی این علف‌هرز را افزایش دهد.</span></span></strong><br> &nbsp;<strong><span style="letter-spacing:.75pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:.75pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که تیمار اسید سولفوریک به دلیل از بین بردن جنین بذر گزینه مناسبی برای شکستن خواب سه گونه علف هرز مورد بررسی نبود. تیمار میدان مغناطیسی باعث افزایش معنی‌دار بیشتر صفات مورد بررسی در هر سه گونه علف‌هرز تاج‌خروس ریشه‌قرمز</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:.75pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:.75pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> یولاف وحشی بهاره و خرفه شد. برهمکنش تیمار شیمیایی و میدان مغناطیسی بر بسیاری از صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود و با استفاده از میدان مغناطیسی اثر تیمارهای شکستن خواب تشدید شد؛ بنابراین کاربرد تیمار میدان مغناطیسی برای افزایش جوانه‌زنی این سه گونه پیشنهاد می‌شود.</span></span></span></strong><br> <br> &nbsp;<strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه‌های نوآوری:</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;1- </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برهمکنش مثبت و معنی‌داری بین تیمارهای شکست خواب بذر علف هرز و میدان مغناطیسی وجود دارد.</span></span></strong><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">2- <span style="letter-spacing:.75pt;">تیمار اسید سولفوریک گزینه مناسبی برای شکستن خواب بذر </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تاج‌خروس</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ریشه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">قرمز،</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یولاف وحشی بهاره و</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خرفه نیست.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Extended Abstract</strong><br> <strong>Introduction</strong>: Seed dormancy is the most important factor that prevents weed seed germination. Lack of simultaneous germination of weed seeds causes a number of problems in their control due to seed dormancy in the fields; therefore, weed seed dormancy is considered to be an undesirable trait for farmers. The aim of this study was to investigate the effect of magnetic field on seed dormancy elimination in some weed species.<br> <strong>Material and Methods: </strong>In order to study the effect of Magnetic field on germination and seedling growth of redroot pigweed (<em>Amaranthus retroflexus</em>), spring wild oat (<em>Avena fatua</em>) and common purslane (<em>Portulaca oleraceae</em>), a factorial experiment based on completely randomized design was conducted at the Ecology laboratory of Science Research Branch, Islamic Azad University in 2019. Factors consisted of dormancy breaking treatment at 8 levels (gibberellic acid 1000 mg/l for 20 minutes, gibberellic acid 2000 mg/l for 20 minutes, sulfuric acid for 5 minutes, sulfuric acid for 10 minutes, sulfuric acid for 20 minutes, nitrate potassium at 0.01 g/L, nitrate potassium at 0.05 g/L and control) and magnetic field at 4 levels (0, 25, 50 and 100 mT).<br> <strong>Results</strong>: Results showed that responses of three weed species to magnetic field were different. Magnetic field increased percentage of germination, fresh weight of plumule and length of plumule of redroot pigweed, so magnetic field at 100 mT was the best treatment for dormancy breaking. The highest germination percentage of wild oat was obtained in 0.01 mM potassium nitrate at 50 mT. The length plumule of wild oat increased significantly at 2000 mg/l gibberellic acid with increasing magnetic field level from zero to 25 mM. Nitrate potassium at 0.05 g/L was the best treatment for breaking the dormancy of common purslane. Magnetic field at 100 mT could increase percentage of germination of this weed.<br> <strong>Conclusion:</strong> In general, the results of this study showed that sulfuric acid treatment was not a suitable option for the removal of dormancy in the three weed species because of the elimination of seed embryos. Magnetic field treatment significantly increased the studied traits in all three species of redroot pigweed, spring wild oat and purslane. The interaction between dormancy breaking treatment and magnetic field was significant in many of the studied traits and the effect of dormancy breaking treatment was intensified by magnetic field. Therefore, the use of magnetic field treatment is recommended to increase the germination of these three species.<span dir="RTL"></span><br> &nbsp;<br> <strong><em>Highlights:</em></strong><br> 1<strong><em>- </em></strong>There is a positive and significant interaction between seed dormancy elimination treatments and magnetic field.<br> 2- Sulfuric acid treatment is not a suitable option for breaking the dormancy of redroot pigweed, spring wild oat and purslane.</div> اسید جیبرلیک, سرعت جوانه‌زنی, نیترات پتاسیم, وزن‌تر گیاهچه Fresh weight of seedling, Germination rate, Gibberellic acid, Nitrate potassium 105 122 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-196-8&slc_lang=fa&sid=1 Marjan Diyanat مرجان دیانت Ma_dyanat@yahoo.com 100319475328460011749 100319475328460011749 Yes Science and Research Branch, Islamic Azad University واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی Pouya Sonboli-Hamedani پویا سنبلی همدانی pouya.sonboli@gmail.com 100319475328460011750 100319475328460011750 No Science and Research Branch, Islamic Azad University واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی Fereidoon Ghasem-khan ghajar فریدون قاسم خان قاجار 100319475328460011751 100319475328460011751 No Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات