Iranian Journal of Seed Research

fa کمی‌سازی پاسخ جوانه‌زنی غده اویارسلام ارغوانی (Cyperus rotundus) به دما با استفاده از مدل‌های زمان دمایی Quantification of Tuber Sprouting of Purple Nutsedge (Cyperus rotundus) Response Against Temperature Using Thermal Time Models سایر موضوعات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه: اویارسلام ارغوانی، (Cyperus rotundus L.) یکی از علف‌های‌هرز مشکل ساز در سراسر دنیا است که به خصوص در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر گسترش دارد. غده‌ها، اصلی‌ترین اندام رویشی برای افزونش آن می‌باشند، در حالی که بذر آن قابلیت جوانه‌زنی بسیار پایینی دارد. از این رو، بررسی رفتار جوانه‌زنی غده‌ها در تقابل با عوامل محیطی برای اطلاع از زمان جوانه‌زنی و سبز شدن آن مورد توجه می‌باشد. جوانه‌زنی غده، نیز به نوبه خود در میان عوامل محیطی تحت تأثیر دما قرار دارد. مدل‌های ریاضی متعددی برای توصیف الگوی جوانه‌زنی بذر در واکنش به درجه حرارت ارائه شده‌اند که به مدل‌های زمان دمایی شناخته می‌شوند. با توجه به اهمیت مدل‌سازی در پیش‌بینی ظهور اندام‌های رویشی جهت بهبود روش‌های مهاری، در تحقیق حاضر پاسخ جوانه‌زنی غده‌های اویارسلام ارغوانی به دما بوسیله مدل‌های مختلف زمان دمایی مورد بررسی قرار گرفته است. مواد و روش‌ها: آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در محیط دستگاه ژرمیناتور انجام شد. بدین منظور در هر تکرار، 15 غده داخل پتری 20 سانتی متری روی یک کاغذ صافی قرار داده و سپس 100 میلی‌لیتر آب اضافه شد. این آزمایش به‌طور جداگانه برای دماهای ثابت 10، 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سلسیوس و در تاریکی مطلق انجام شد. شمارش جوانه‌زنی غده‌ها به مدت 30 روز مورد بررسی قرار گرفت. برای تحلیل مدل‌سازی داده‌ها، پنج مدل زمان دمایی بر پایه توزیع‌های آماری نرمال، وایبُل، گامبِل، لجستیک و لُگ لجستیک مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ارزیابی مدل‌ها از شاخص‌های R2، RMSE، RMSE% و AICc استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل‌های زمان دمایی، پاسخ جوانه‌زنی غده‌های اویارسلام ارغوانی به دما را با دقت بالا (R2=0.95) پیش‌بینی کردند. مقایسه مدل‌ها بر اساس مقادیر AICc، حاکی از برتری معنی‌دار مدل گامبِل نسبت به سایر مدل‌ها بود. بر اساس این شاخص، بین مدل‌های لجستیک و لُگ لجستیک با نرمال تفاوتی وجود نداشت. در میان مدل‌ها، وایبُل نامناسب‌ترین مدل شناخته شد. مدل‌های مختلف جوانه‌زنی نهایی (Gmax) را بین 93/0 تا 94/0 (93 تا 94 درصد) برآورد کرده‌اند. دمای پایه توسط مدل‌های مختلف بین 10/7 تا 47/7 درجه سلسیوس برآورد شد. در بین مدل‌ها، مدل بر پایه توزیع گامبِل، چوله به راست بودن زمان دمایی و دمای بیشینه را اثبات کرد. بر اساس مدل گامبِل، فراسنجه‌های زمان دمایی (θT(g)) لازم برای رسیدن به 50 درصد جوانه‌زنی (θT(50)) معادل 8/123 درجه سلسیوس روز و بیشینه دما برای جوانه‌زنی با احتمال 50 درصد (Tc(50)) معادل 10/46 درجه سلسیوس برآورد شد. نتیجهگیری: در بین مدل‌های زمان دمایی، مدل گامبِل برتر بود. همچنین، چوله به راست بودن زمان دمایی و دمای بیشینه توسط مدل گامبل اثبات شد. فراسنجه‌های حاصل از مدل گامبِل قابل استفاده برای پیش‌بینی جوانه‌زنی غده‌های اویارسلام ارغوانی می‌باشند. جنبه‌های نوآوری:</div> <ol> <li dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;" value="NaN">مدل‌های زمان دمایی برای پیشبینی جوانه‌زنی غده اویارسلام ارغوانی ارزیابی گردید.</li> <li dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;" value="NaN">مدل زمان دمایی بر پایه توزیع گامبِل نسبت به توزیع نرمال برتر بود.</li> <li dir="RTL" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;" value="NaN">توزیع زمان دمایی و دمای بیشینه جوانه‌زنی غده اویارسلام ارغوانی به راست چوله داشت.</li> </ol> <div style="text-align: justify;">Extended abstract Introduction: Purple nutsedge (Cyperus rotundus L.) is one of the problematic weeds worldwide prevalent in tropical and subtropical regions. Tubers are major tools through which purple nutsedge is propagated, whereas its seeds have a low ability to germinate. Therefore, evaluation of the response of tubers against environmental agents is great of importance to know the germination and emergence time. Germination, in turn, is mostly affected by temperature, among other environmental factors. Various models that are recognized as the Thermal Time model have been introduced to describe the seed germination pattern against temperature. Since predicting the emergence of reproductive organs through the modeling is great of importance for improving the control strategies; the present study was carried out to investigate the response of tuber sprouting of purple nutsedge (Cyperus rotundus) against temperature using thermal time models. Material and methods: The experiment was carried out as a randomized complete block design with three replications in a germinator. Each replicate was placed on a separate shelf. For each replicate, 15 tubers were placed inside a 20 cm Petri dish on a filter paper and then 100 ml of water was added. The experiment was performed separately for constant temperatures of 10, 15, 20, 25, 30, 35, and 40 °C in absolute darkness. To analyze the data as modeling, five thermal time models were evaluated based on the statistical distributions of normal, Weibull, Gumble, logistic and log logistic. Indices such as R2, RMSE, RMSE%, and AICc were used to evaluate the models. Results: The results showed that all models predicted the germination response of purple nutsedge tuber with high accuracy (R2 = 0.95). A comparison of models based on AICc values showed significant superiority of the Gumble model over other models. According to this index, there was no difference between logistic and log logistic models with normal. Among the models, Weibull was identified as the most inappropriate model. Different models estimated the final germination (Gmax) between 0.93 to 0.94 (93 to 94%). The base temperature was estimated through different models from 7.10 to 7.47 °C. Among the models, the model based on the Gumble distribution proved the skew to the right of the thermal time and Tm. According to the Gumble model, the thermal time parameters required to reach 50% germination (θT (50)) equals 123.8 ° C day and the maximum temperature for germination at 50% probability (Tc (50)) was estimated to be 46.10 ° C. Conclusion: the thermal time model based on the Gumble probability distribution was most plausible among the models. Also, a distributed right skewness related to the thermal time and Tm was proved through the Gumble model. The parameters obtained from the Gumble model can be used to predict the sprouting of purple nutsedge tubers.   Highlights:</div> <ol> <li style="text-align: justify;" value="NaN">Thermal time models were evaluated for prediction of tuber sprouting of purple nutsedge.</li> <li style="text-align: justify;" value="NaN">The thermal time model based on the Gumble distribution was superior over the normal distribution.</li> <li style="text-align: justify;" value="NaN">Thermal time and Tm for tuber sprouting of purple nutsedge were distributed as right skewness.</li> </ol> اندام رویشی, توزیع گامبِل, دماهای کاردینال, مدل‌سازی Vegetative organs, Gumble distribution, Cardinal temperatures, Modelling 123 136 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-486-1&slc_lang=fa&sid=1 Sajad Mijani سجاد میجانی sajadmjn7@gmail.com 100319475328460011752 100319475328460011752 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Mehdi Rastgoo مهدی راستگو m.rastgoo@um.ac.ir 0059916222 100319475328460011753 Yes Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد ALi Ghanbari علی قنبری ghambari@um.ac.ir 100319475328460011754 100319475328460011754 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Mehdi Nassiri Mahallati مهدی نصیری محلاتی mnassiri@um.ac.ir 100319475328460011755 100319475328460011755 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد