fa تاثیر دماهای متناوب بر سرعت جوانه زنی بذر منداب (Eruca sativa) فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <p style="text-align: justify;">منداب از گیاهان مهم داروئی است که تاکنون مطالعه‌ای در خصوص تعیین دماهای کاردینال جوانه زنی آن صورت نگرفته است. به این منظور آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار و 10 سطح دمائی (1، 3، 5، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و40 درجه سانتیگراد) روی بذور منداب در آزمایشگاه تحقیقات بذر دانشگاه ارومیه انجام شد. نتایج نشان داد که دما تاْثیر معنی‌داری بر سرعت و درصد جوانه زنی بذر منداب داشت و مدل دندان مانند به‌خوبی قادر به درون‌یابی و تخمین دماهای کاردینال (دماهای پایه، بهینه تحتانی و فوقانی و دمای حداکثر) بود. سرعت جوانه‌زنی در دمای مساوی وکمتر از 79/0 و مساوی و بالاتر از 6/47 درجه سانتیگراد متوقف شد و در محدوده دمائی 9/16-5/32 درجه سانتیگراد، سرعت جوانه‌زنی در حداکثر مقدار بود (066/0: بر ساعت). همچنین نتایج نشان داد که گیاه منداب قادر به جوانه‌زنی در محدوده وسیعی از درجه حرارت محیطی از 79/0 تا 6/47 درجه سانتیگراد است و بنابراین می‌تواند در فصول مختلف و شرایط آب و هوائی متنوع با فرض فراهمی سایر منابع مورد نیاز رشد، رشد موفقی داشته باشد.</p> <p style="text-align: justify;">Rocket (Eruca sativa) is an important medicinal plant which not be done any experiment about its germination quantification response to temperature. Thus, an experiment base on CRD performed in seed research laboratory of Urmia University with four replications with ten levels of temperatures includes 1, 3, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35 and 40 ⁰C. Results revealed that the temperature had significant effects on the rate and germination percent and Dent-like model estimated greatly cardinal temperature (base, upper and bottom optimum and ceiling temperatures). Germination rate stopped at equal and less than 0.79 and equal and higher than 47.6 ⁰C and Rmax were 0.066 in 16.9-32.6 ⁰C. Also, results emphasized that Rocket seed needs low temperature for germination but, germination rate and percent of Rocket increased by temperature increment. Therefore, the Rocket can germinate and emerge in dispersal spans of an environmental thermal from 0.79 to 47.6 ⁰C and thus recognized as a crop with allowable production for various seasons and climate.</p> دمای کاردینال, سرعت جوانه زنی, منداب (Eruca sativa) Cardinal temperature, Germination rate, Rocket (Eruca sativa) 127 133 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-33-1&slc_lang=fa&sid=1 Jalal Jalilian جلال جلیلیان j.jalilian@urmia.ac.ir 10031947532846004162 10031947532846004162 Yes Agronomy Department, Urmia University, Urmia, Iran ارومیه- دانشگاه ارومیه- دانشکده کشاورزی – گروه زراعت Nabi khaliliaqdam نبی خلیلی اقدم nkhaliliaqdam@yahoo.com 10031947532846004163 10031947532846004163 No Department of Agriculture, Payame Noor University, Saghez, Iran سقز-دانشگاه پیام نور