fa تأثیر پیش‌تیمار بذر با اسید سالیسیلیک بر شاخص‌های سبز شدن و وزن دانه گندم (Triticum aestivum) رقم پارسی در شرایط تنش کم‌آبی فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">&nbsp;<strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه:</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تنش کم‌آبی از عواملی است که بر جوانه‌زنی بذر اثر می‌گذارد. این تنش</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سرعت جوانه‌زنی را کاهش می‌دهد و در تنش‌هایی با شدت بالا علاوه بر سرعت، درصد جوانه‌زنی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند. پیش‌تیمار بذر از طریق تغییر دادن فعالیت‌های متابولیک پیش از ظهور ریشه‌چه موجب بهبود جوانه‌زنی می‌شود. این مطالعه </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌منظور ارزیابی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تأثیر </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پیش‌تیمار </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">با </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اسید سالیسیلیک بر شاخص‌های سبز شدن و وزن دانه گندم تحت تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم‌آبی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">انجام گرفت.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها: این مطالعه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی با سه تکرار انجام گرفت. عامل اول شامل غلظت‌های مختلف اسید سالیسیلیک (صفر (شاهد)، 1 و 2 میلی‌مولار) و تنش کم‌آبی (25، 45، 65 و 85 درصد ظرفیت زراعی) بود.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: بر اساس نتایج، شاخص‌های سبز شدن (</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">درصد، سرعت و یکنواختی سبز شدن، زمان لازم برای 10، 50 و 90 درصد سبز شدن) در سطح احتمال خطای 1 درصد تحت تأثیر تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم‌آبی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">قرار گرفتند. اثر اسید سالیسیلیک نیز بر شاخص‌های سبز شدن معنی‌دار شد. اثر متقابل تنش در اسید سالیسیلیک در سطح احتمال خطای 1 درصد بر یکنواختی سبز شدن و در سطح احتمال خطای 5 درصد بر زمان لازم برای 90 درصد سبز شدن تأثیرگذار بود. روند تغییرات ارتفاع بوته و میزان سنبله‌دهی نیز در اثر تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم‌آبی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کندتر شده به‌طوری که هم شیب تغییرات و هم ارتفاع و درصد سنبله‌دهی نهایی در اثر تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم‌آبی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کاهش (22 و 7 درصدی) یافت. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پیش‌تیمار بذر </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">با اسید سالیسیلیک در غلظت 2 میلی‌مولار نیز بیشترین تأثیر را بر این دو صفت داشته و موجب کاهش شیب تغییرات آن‌ها (17 و 13 درصد) و افزایش مقدار نهایی آن‌ها (34 و 10 درصد) نیز گردید. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">وزن خشک بوته در سطح</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> احتمال خطای</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> 5 درصد تحت تأثیر برهم‌کنش تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم‌آبی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و اسید سالیسیلیک قرار گرفتند.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ارتفاع نهایی و وزن دانه دانه تحت تأثیر تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم‌آبی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و اسید سالیسیلیک قرار گرفت. بالاترین وزن دانه دانه از ظرفیت زراعی 85 و 65 درصد با میانگین‌های 79/0 و 75/0 گرم در بوته مشاهده شد که با یکدیگر اختلاف معنی‌دار نداشتند. بالاترین وزن دانه 72/0 گرم در بوته در اثر کاربرد اسید سالیسیلیک نیز از غلظت 2 میلی‌مولار بدست آمد که در مقایسه با شاهد 250 درصد افزایش یافت.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: به طوری کلی مشاهده شد که تنش کم‌آبی موجب کاهش شدید در سرعت و درصد سبز شدن گندم شده و رشد گیاه نیز به‌شدت در این شرایط کاهش یافته که در نهایت میزان تولید نیز به‌شدت کاهش یافت. کاربرد اسید سالیسیلیک به‌عنوان پیش‌تیمار بذر موجب بهبود شاخص‌های سبز شدن و رشد و وزن دانه گندم شده به‌طوری که در غلظت 2 میلی‌مولار بالاترین وزن دانه را به خود اختصاص داده و می‌تواند به‌عنوان تیمار بهبود دهنده شناخته شود.</span></span></strong><br> <br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه‌های نوآوری:</span></span></strong></div> <ol> <li dir="RTL" style="margin-top: 6pt; margin-right: 7.1pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;" value="NaN"><span style="font-size:8.0pt;"></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">واکنش مراحل مختلف رشد گیاه گندم به تنش کم آبی با استفاده از رابطه‌های غیره خطی کمی‌سازی شد.</span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 7pt; text-align: justify;" value="NaN"><span style="font-size:8.0pt;"></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ارتباط سبز شدن و وزن دانه گندم در شرایط تنش کم آبی و پیش‌تیمار با اسید سالیسیلیک بررسی گردید.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></li> </ol> <gdiv></gdiv> <div style="text-align: justify;"><strong>Extended Abstract</strong><br> <strong>Introduction:</strong> Water deficit stress is one of the important factors affecting seed germination. This stress decrease germination rate and affects germination percentage under high levels as well. Seed priming improves germination by changing metabolic activities before radicle emergence. This investigation was conducted to evaluate the effect of seed priming by salicylic acid on the emergence index and grain weight of spring wheat under water deficit stress.<br> &nbsp;<strong>Material and Method:</strong> These experiments were conducted as factorial based on the completely randomized design with three replicates in the greenhouse of the Faculty of the Agriculture Sciences University of Mohaghegh Ardabili. Experiment treatments included different salicylic acid concentrations (0, 1, 2 mM) and water deficit stresses (25%, 45%, 65% and 85% Field capacity).<br> <strong>Result: </strong>According to results, emergence index (emergence percentage and emergence rate, uniformity emergence, and times to 10, 50, and 90% emergence) was influenced at 1% by water deficit stress. The effect of salicylic acid was significant on the emergence index. The interactions of water deficit stress and salicylic acid were effective at 1% on emergence uniformity and time to 90% emergence. Changes in plant height and heading rate were lower under water deficit stress. Also, both slope (b) and maximum content (a) decreased by water stress (22% and 7%). Priming by salicylic acid at 2 mM had the highest effect on both traits and resulted in a decrease in their slopes (17% and 13%) and an increase in their maximum content (34 and 10%). Plant dry weight was influenced by the interactions of water deficit stress and salicylic acid at 5% level. The plant&#39;s final height and grain weight was influenced by water deficit stress and salicylic acid. The highest grain weight was obtained at 80% and 60% field capacity with means of 0.79 and 0.75 g, which had no significant differences with eachother. The heights grain weight (0.72 g) was obtained by application of &nbsp;2 mM salicylic acid which led to an increase of 250% compared to control.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusions: </strong>Overall, we showed that water deficit stress resulted in decreased emergence rate and emergence percentage of wheat and finally declined plant growth and grain weight. Application of salicylic acid in seed priming resulted in improvement in the emergence index, growth, and grain weight of wheat. Also, the highest grain weight was observed at 2 mM concentration and it can be considered as the enhancing treatment.<br> <br> <strong><em>Highlights</em></strong><strong>:</strong><br> 1- Response of plant growth stage to stress was quantified using nonlinear regression<br> 2- Relationship between emergence and grain weight was investigated <a name="_GoBack"></a>under stress and priming by salicylic acid.</div> <gdiv></gdiv> تنش خشکی, سرعت سبز شدن, گندم, مدل رگرسیونی, هورمون گیاهی Drought stress, Emergency rate, Regression model, PGRs, Wheat 71 88 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-436-1&slc_lang=fa&sid=1 Asgar Ganje اصغر گنجه Asghar.ganjeh88@gmail.com 10031947532846009294 10031947532846009294 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Ali Ebadie علی عبادی ebadi@uma.ac.ir 10031947532846009295 10031947532846009295 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Ghasem Parmoon قاسم پرمون ghasem.parmoon@gmail.com 10031947532846009296 10031947532846009296 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Soodabeh Jahanbaksh سداابه جهانبخش jahanbakhsh@uma.ac.ir 10031947532846009297 10031947532846009297 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی