fa تأثیر پیش تیمارهای بذری بر بهبود جوانه‌زنی بذر گون سفید (Astragalus gossypinus) فیزیولوژی بذر Seed Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><div dir="ltr"></div><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گون سفید </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Astraglus gossypinus</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> Fisher.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از جمله گیاهان با ارزش مولد صمغ کتیرا می‌باشد که اهمیت زیادی در حفاظت خاک و اقتصاد کشور دارد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تکثیر این گیاه از طریق بذر صورت می‌گیرد؛ که بذرهای آن در شرایط طبیعی دارای خواب می‌باشند. بنابراین، شناخت عوامل مؤثر بر خواب و ایجاد شرایط بهینه برای جوانه‌زنی بذرهای این گیاه برای کشت، اصلاح و احیاء مراتع لازم می‌باشد، این مطالعه با هدف </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تعیین </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بهترین تیمار جهت شکستن خواب و بهبود صفات جوانه‌زنی بذر گون سفید تحت تأثیر</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تیمارهای مختلف شیمیایی و فیزیکی اجرا گردید.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها: آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بانک ژن غلات و حبوبات</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> دانشگاه ایلام در سال 1396، اجرا شد. فاکتورها شامل خراش‌دهی شیمیایی در دو سطح (بدون خراشدهی و خراش‌دهی با استفاده از اسید سولفوریک 98 درصد به مدت 10 دقیقه)، سرمادهی در سه سطح (بدون سرما، سرمادهی مرطوب در دمای چهار درجه سانتی‌گراد به مدت دو هفته و سرمادهی خشک در دمای 20- درجه سانتی‌گراد به مدت دو هفته)، پیش‌تیمار با محلول نیترات پتاسیم در دو سطح (صفر و محلول یک درصد نیترات پتاسیم) و با اسید جیبرلیک در دو سطح (صفر و 5 میلی‌گرم در لیتر اسید جیبرلیک) بودند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> شاخص‌های جوانه‌زنی مانند درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول گیاهچه و ریشه‌چه، شاخص بنیه بذر و وزن تر گیاهچه مورد ارزیابی قرار گرفت.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ارزیابی اولیه شاخص‌های حیاتی بذر مانند جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاهچه نشان داد که کاربرد همزمان تیمار خراش‌دهی بذر با اسید سولفوریک و سرمادهی مرطوب بیشترین تأثیر مثبت را بر شکست خواب بذر و افزایش درصد جوانه‌زنی بذر دارند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشترین سرعت جوانه‌زنی در تیمار سرمادهی مرطوب</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> مشاهده شد که 19/32 درصد در مقایسه با تیمار بدون سرمادهی، بیشتر بود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خراش‌دهی با اسید سولفوریک متوسط زمان جوانه‌زنی بذر را در تیمار سرمادهی مرطوب کاهش داد. خراش‌دهی با اسید سولفوریک </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">وزن تر گیاهچه را به میزان 25/55 درصد نسبت به تیمار بدون خراش‌دهی با اسید افزایش داد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پیش‌تیمار با نیترات پتاسیم موجب افزایش وزن تر گیاهچه گون سفید در شرایط بدون سرمادهی، سرمادهی مرطوب و خشک به‌ترتیب به‌میزان 66/52، 94/30 و 18/17 درصد شد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کاربرد نیترات پتاسیم باعث افزایش طول ریشه‌چه به‌میزان 60/7 درصد در مقایسه با تیمار بدون پرایم گردید. بیشترین طول ریشه‌چه (71/78 میلی‌متر) در تیمار خراش‌دهی با اسیدسولفوریک توأم با سرمادهی مرطوب در دمای 4 درجه سانتی‌گراد به مدت دو هفته به‌دست آمد که در مقایسه با تیمار شاهد حدود 77/30 درصد بیشتر بود.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشترین طول گیاهچه (88/84 میلی‌متر) در تیمار خراش‌دهی با اسید سولفوریک، سرمادهی مرطوب و پیش‌تیمار با نیترات پتاسیم و اسید جیبرلیک به‌دست آمد. بیشترین شاخص بنیه بذر (85/61) در تیمار خراش‌دهی با اسید سولفوریک تحت تأثیر سرمادهی مرطوب و با پیش‌تیمار با اسید جیبرلیک و نتیرات پتاسیم مشاهده گردید.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که بذر گون سفید دارای خواب از نوع فیزیکی و فیزیولوژیکی است و بهترین روش شکست خواب بذر و تحریک جوانه‌زنی آن تیمار سرمادهی مرطوب به مدت دو هفته و خراش‌دهی با اسید سولفوریک به مدت 10 دقیقه می‌باشد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه‌های نوآوری:</span></span></strong> <ol> <li dir="RTL" style="margin-right:35.35pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تعیین مناسب‌ترین روش‌های شکست خواب بذر گونه گون سفید به‌منظور افزایش درصد جوانه‌زنی بذرها</span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:35.35pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه کارایی روش‌های متنوع شکست خواب بذر</span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:35.35pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تأثیر ترکیبی خراش‌دهی با اسید سولفوریک، سرمادهی و پیش‌تیمار با اسید جیبرلیک و نیترات پتاسیم بر شاخص‌های جوانه‌زنی</span></span></span></span></span></li> </ol> </div> <div style="text-align: justify;"><br> <br> <strong>Extended Abstract</strong><br> <strong>Introduction:</strong> White Astragalus (<em>Astragalus gossypinus</em> Fisherr.) is one of the valuable plants for producing gum, which is of critical importance in soil conservation and the economy of the country. This plant is propagated by seed; its seeds are in the natural state of dormancy. Therefore, recognizing the factors affecting dormancy and creating optimal conditions for seed germination of this plant is necessary for the cultivation and reclamation of rangelands. This study was conducted with the aim of finding the best treatment for breaking the dormancy and improving seed germination under various chemical and physical treatments.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The experiment was carried out as a factorial based on a completely randomized design with four replications at the gene bank of cereal and legume Lab of Ilam University, 2017. The factors included two levels of scarification chemical (with and without sulfuric acid (H₂SO₄) for 10 minutes), three levels of stratification (control, moist chilling at<a name="_GoBack"></a> +4 &deg;C and dry chilling -20 &deg;C), potassium nitrate in two levels (zero and 1% KNO₃) and gibberellic acid in two levels (zero and 5 ppm GA₃). Germination indices including germination percentage, germination rate, seedling and radicle length, seedling fresh weight and vigor index were measured.<br> <strong>Results: </strong>Initial assessment of vital indices in seed such as germination and primary growth showed that the simultaneous application of scarification by sulfuric acid and moist chilling at +4 &deg;C has the most impact on removing dormancy and increasing germination percentage. The highest germination rate was observed in moist chilling at +4 &deg;C, which was 32.19 percent more than that of the control treatment. Scarification by sulfuric acid reduced the mean germination time in moist chilling at +4 &deg;C. Scarification by sulfuric acid increased the fresh weight of the seedling by 55.25 percent, compared with the control. Pre-treatments with potassium nitrate undre control conditions, moist chilling at +4 &deg;C and dry chilling at -20 &deg;C increased the fresh weight of seedlings, at 52.66, 30.94 and 17.18 percent, respectively. Application of potassium nitrate increased root length by about 60.7 percent, compared with control. The highest radicle length (78.71 mm) was obtained when the seed was treated with sulphuric acid with wet chilling at 4 &deg; C for two weeks, which was 30 percent higher than control. The highest seedling length (84.88 mm) was obtained in scarification with sulfuric acid, wet chilling, and potassium nitrate and gibberellic acid. The highest seed vigor index (61.85 %) was observed in the treatment of scarification with sulfuric acid under moist chilling, and pre-treatments of gibberellic acid and potassium nitrate.<br> <strong>Conclusions: </strong>In general, it can be concluded that seed dormancy of <em>Astraglus gossypinus</em> involves both physical and physiological dormancy. The best treatment for removing the dormancy of this species seems to be scarification with sulfuric acid for 10 minutes puls concentrated stratification in moist chilling at +4 &deg;C for two weeks.<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><em>Highlights</em></strong><strong>:</strong> <ol> <li value="NaN">Determination of the optimal seed dormancy techniques of white Astragalus for the purpose of increasing seed germination percentage.</li> <li value="NaN">Comparison of the efficiency of different dormancy breaking techniques.</li> <li>The combined effect of sulfuric acid, chilling and priming with gibberellic acid and potassium nitrate on germination indices.</li> </ol> </div> اسید جیبرلیک, اسید سولفوریک, جوانه‌زنی, سرمادهی, گون, نیترات پتاسیم Germination, Chiling, Gibberellic acid, Gum, Potassium nitrate, Sulfuric acid 95 113 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-386-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Asharf Mehrabi علی اشرف مهرابی alia.mehrabi@yahoo.com 10031947532846009005 10031947532846009005 Yes University of Ilam دانشگاه ایلام Somayeh Hajinia سمیه حاجی‌نیا hajinia.2010@gmail.com 10031947532846009006 10031947532846009006 No Ilam university دانشگاه ایلام