fa بررسی خصوصیات جوانه‌زنی بذر فلفل شیرین (Capsicum annuum) تحت تیمار شوری و خشکی فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">مقدمه: فلفل متعلق به خانواده بادمجانیان می&shy;باشد و از مهمترین محصولات سبزی و باغی بوده که به دلیل ارزش تغذیه‌ای، تمایل به مصرف آن در سراسر جهان رو به افزایش است. جوانه‌&shy;زنی و سبز شدن بذر به شدت تحت تأثیر تنش‌های محیطی از جمله شوری و خشکی قرار می‌گیرد، به‌&shy;طوریکه استقرار ضعیف گیاه یکی از مشکلات اصلی در مناطق خشک و شور می‌باشد. خشکی بر جنبه‌های مختلف رشد گیاه تأثیر گذاشته و موجب کاهش و به تاخیر انداختن جوانه‌زنی، کاهش رشد اندام&shy;های هوایی و کاهش تولید ماده خشک می‌گردد. تنش شوری نیز به عنوان یکی از تنش‌های غیرزنده مهم است که نقش مهمی در کاهش تولید محصولات زراعی و باغی دارد.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">مواد و روش‌ها: به منظور بررسی اثر تنش‌های خشکی و شوری بر خصوصیات جوانه‌زنی بذرهای فلفل شیرین، دو آزمایش مجزا در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال 1395 انجام شد. برای اعمال تنش خشکی از پلی اتیلن گلیکول 6000 و برای تنش شوری از کلرید سدیم استفاده گردید. سطوح تیمارهای آزمایش‌های خشکی و شوری شامل پتانسیل‌های اسمزی صفر، 2-، 4-، 6-، 8-، 10- و 12- بار بودند. بذرها با محلول هیپوکلریت سدیم دو درصد به مدت یک دقیقه ضدعفونی و سپس با آب مقطر شسته شدند. محیط کشت، پتری‌هایی با قطر 9 سانتی‌متر بود و در هر کدام 25 عدد بذر بر روی دو لایه کاغذ صافی قرار داده شد و سپس به هر پتری‌ مقدار 5 میلی‌لیتر آب مقطر یا محلول اضافه شد. صفات مورد بررسی شامل درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه بذر، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، نسبت طول ریشه‌چه به ساقه‌چه، وزن خشک ریشه‌چه،ساقه‌چه و کل بود.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">یافته‌&shy;ها: براساس نتایج تجزیه واریانس، تنش شوری و خشکی بر شاخص‌های جوانه‌زنی و رشد فلفل شیرین تأثیر معنی‌داری داشتند، به‌&shy;طوریکه در سطح 10- و 12- بار تنش شوری، جوانه‌زنی فلفل شیرین به شدت کاهش یافت و به صفر رسید. درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی و وزن خشک گیاهچه با افزایش تنش خشکی از صفر به 12- بار به ترتیب 75/43، 67/41 و 46/93 درصد کاهش یافتند. شاخص بنیه بذر در هر دو تنش نیز کاهش یافت، به‌&shy;طوریکه با افزایش سطح تنش خشکی و شوری از پتانسل اسمزی صفر به 12- بار، شاخص بنیه بذر فلفل شیرین به ترتیب 58/96 و100 درصد کاهش یافت.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در مرحله جوانه‌زنی، تحمل گیاه فلفل شیرین به تنش شوری در مقایسه با تنش خشکی، بیشتر است، ولی برای ارزیابی دقیق‌تر نیاز به انجام آزمایشات تکمیلی در مزرعه و گلخانه می باشد.</span></span></strong><br> <br> <strong><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">جنبه&shy;‌های نوآوری:</span></span></strong></div> <ol> <li dir="RTL" style="text-align: justify; margin-top: 0cm; margin-right: 32.1pt; margin-bottom: 0pt; unicode-bidi: embed; direction: rtl;" value="NaN"><span dir="RTL"><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">خصوصیات جوانه‌زنی و رشد گیاهچه فلفل شیرین در پتانسیل‌های اسمزی یکسان تنش های شوری و خشکی مقایسه گردید.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="text-align: justify; margin-top: 0cm; margin-right: 32.1pt; margin-bottom: 0pt; unicode-bidi: embed; direction: rtl;"><span dir="RTL"><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;"><span dir="RTL"><span style="font-family: b nazanin;"><span style="font-size: 10pt;">شاخص‌های جوانه‌زنی فلفل شیرین تحت تیمار شوری کمتر از خشکی کاهش یافت.</span></span></span></span></span></span></li> </ol> <div style="text-align: justify;"><br> <br> <strong>Extended abstract</strong><br> <strong>Introduction</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> Pepper (<em>Capsicum annum</em> L.), which belongs to the solanaceae family, is one of the most important vegetable and garden products. Due to its nutritional value, its use tends to rise all over the world. Germination and seed emergence are strongly influenced by environmental stresses such as salinity and drought. Drought stress affects various aspects of plant growth. It reduces germination, delays vegetative growth and reduces dry matter in the plant. Salinity stress, as an environmental stress, is a limiting factor for the growth and development of crops and garden production.<br> <strong>Materials and Methods</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> The present study was conducted to evaluate the impact of drought and salinity stress on seed germination characteristics of sweet pepper (<em>Capsicum annuum</em> L.) in two separate experiments, using a completely randomized design with three replications in the Faculty of Agriculture, University of Birjand in 2016. PEG 6000 was used for drought stress and NaCl, for salinity stress. The treatments included drought and salinity stress levels (0, -2, -4, -6, -8, -10 and -12 bars). Seeds were disinfected with sodium hypochlorite (2%) solution for 1 minute, and were then washed with distilled water. The medium was petri dishes with a diameter of 9 cm. &nbsp;25 seeds were placed on two layers of filter papers in each dish. 5 ml of distilled water or solution was added to each petri dish. The measured traits were germination percentage, germination rate, seed vigor index, radicle length, plumule length, ratio of radicle length to plumule length and dry weight of radical and plumule.<br> <strong>Results</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> The results indicated that salinity and drought stress had significant effects on seed germination characteristics of sweet pepper so that salinity stress with osmotic potential of -10 and -12 bar decreased the germination of sweet pepper and reached zero. Increasing salinity stress from zero to -12 bar decreased germination percentage, germination rate and seedling dry weight by 43.75, 41.67 and 93.46%, respectively. The results indicated that with increases in both salinity and drought stress, seed vigor index decreased significantly. The results showed that with increasing drought and salinity stress from 0 to -12 bar, seed vigor index decreased 96.58 and 100 percent, respectively.<br> <strong>Conclusions:</strong> The results of this study showed that the tolerance of sweet pepper to salinity stress was higher than its tolerance to drought stress at the germination stage, but for more accurate evaluation, it is necessary to conduct additional experiments in the field and in the greenhouse.<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><em>Highlights</em></strong><strong>:</strong><br> 1- Investigation and comparison of germination and seedling growth of sweet peppers under salinity and drought stress.<span dir="RTL"></span><br> 2- Salinity and drought stress reduce germination indicators of <em>Capsicum annuum.</em></div> <pre> </pre> درصد جوانه‌زنی, سرعت جوانه‌زنی, پلی اتیلن گلیکول, کلرید سدیم Germination percentage, Germination rate, NaCl, Polyethylene glycol 137 149 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-316-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hossein Aminifard محمد حسین امینی فرد mh.aminifard@birjand.ac.ir 10031947532846008973 10031947532846008973 Yes University of Birjand دانشگاه بیرجند Hassan Bayat حسن بیات hassanbayat55@gmail.com 10031947532846008974 10031947532846008974 No University of Birjand دانشگاه بیرجند