fa ارزیابی پتانسیل دگرآسیبی عصاره آبی اندام‌های هوایی علف‌هرز تاتوره (Datura stramonium) بر صفات جوانه‌زنی و میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی ارقام گندم فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <div dir="ltr"><br> &nbsp;</div> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">امروزه استفاده از ویژگی گیاهان دگرآسیب با توجه به مضرات </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اثرات </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">علف‌کش‌های شیمیایی می‌تواند نقش بسیار مهمی در مدیریت علف‌های هرز و کنترل آن‌ها ایفا کند. در حقیقت مواد شیمیایی آزاد شده توسط ریشه‌ها، ساقه‌ها، برگ‌ها، گل‌ها، دانه‌های گرده، میوه‌ها و بذرها می‌توانند به‌عنوان علف‌کش‌ها یا آفت‌کش‌های طبیعی استفاده شوند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هدف از این تحقیق </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی پتانسیل دگرآسیبی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اندام‌های هوایی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">علف‌هرز تاتوره</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Datura stramonium</span></span></span></em></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) بر صفات جوانه‌زنی و رنگیزه‌های فتوسنتزی ارقام گندم</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بود.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌منظور بررسی پتانسیل دگرآسیبی عصاره </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آبی اندام‌های مختلف </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">علف‌هرز تاتوره</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نظیر ساقه، برگ، میوه و مخلوطی از آن‌ها بر صفات جوانه‌زنی و رنگیزه‌های فتوسنتزی دو رقم گندم </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کوهدشت و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(N8720</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در آزمایشگاه علوم علف‌های هرز دانشگاه گنبدکاووس در سال 1396 به اجرا درآمد. ابتدا اندام هوایی تاتوره در مرحله تشکیل میوه از سطح مزارع دشت مغان جمع‌آوری و به‌تفیکیک ساقه، برگ و میوه جدا گردید. 5 میلی‌لیتر از عصاره‌های پنج درصد اندام‌ها به‌علاوه مخلوطی از آن‌ها به‌طور جداگانه بر 25 عدد بذر ضدعفونی شده ارقام مورد بررسی اعمال شد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: نتایج نشان داد ارقام گندم پاسخ متفاوتی به عصاره اندام‌ها نشان دادند و این اختلاف برای عصاره‌های مختلف اندام‌ها و برهم‌کنش اثر ارقام در عصاره اندام‌ها نیز معنی‌دار بود. مقایسه میانگین برهم‌کنش ارقام و عصاره اندام‌ها نشان داد درصد جوانه‌زنی کوهدشت تحت تیمارهای آزمایشی کاهش یافت. بیشترین اثر کاهشی مربوط به عصاره برگ به‌مقدار 33/98 درصد بود. در مقابل عصاره ساقه، میوه و مخلوطی از آن‌ها اثر افزایشی بر درصد جوانه‌زنی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">N8720</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌ترتیب با مقادیر 72/5، 72/5 و 41/1 درصد داشتند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج سرعت جوانه‌زنی مشابه درصد جوانه‌زنی بود. طول ریشه‌چه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و ساقه‌چه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هر دو رقم تحت تیمارهای آزمایشی کاهش نشان داد. عصاره برگ بیشترین اثر بازدارندگی بر طول ریشه‌چه و ساقه‌چه رقم کوهدشت به‌ترتیب با مقادیر 70/96 و 21/89 درصد را داشت. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدار کلروفیل کل گیاهچه </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هر دو </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رقم کوهدشت و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">N8720</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به ترتیب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تحت عصاره آبی ساقه (64/24 درصد) و میوه (62/14 درصد)، افزایش نشان دادند. در حالی‌که </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عصاره </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سایر اندام‌ها و مخلوطی از آن‌ها اثر کاهشی متفاوتی بر صفت مورد بررسی داشتند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتیجه کاروتنوئید مشابه کلروفیل کل بود. احتمالاً تفاوت در غلظت آللوشیمیایی‌ها در اندام‌های مختلف تاتوره و خصوصیات فیزیولوژیکی صفات در ارقام سبب رفتار متفاوت گردید.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه&shy; گیری</span></span></strong>: <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مطابق نتایج، استفاده از زیست توده علف‌هرز تاتوره به ویژه برگ می‌تواند به‌عنوان علف‌کش‌های طبیعی و راهبرد مدیریتی غیر شیمیایی علف‌های‌هرز پیشنهاد گردد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> جهت تحقق این امر نیاز به تجزیه فیتوشیمیایی ترکیبات حاصل از این علف‌هرز می‌باشد.</span></span></strong></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه‌های نوآوری:</span></span></strong><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">1-عصاره اندام‌های</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> مختلف</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> علف‌هرز تاتوره، اثرات متفاوتی بر صفات جوانه‌زنی و </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میزان </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رنگیزه‌های کلروفیلی و کاروتنوئیدی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> هر دو رقم</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> کوهدشت </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">N8720</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> دارند.</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></em><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">2- عصاره برگ تاتوره، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">صفات </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه‌زنی و </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میزان </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رنگیزه‌های کلروفیلی و کاروتنوئیدی گیاهچه‌های رقم کوهدشت را به مقدار زیادی کاهش می‌دهد.</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></em><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">3- استفاده از عصاره علف‌هرز تاتوره می‌تواند انتخاب مناسبی برای پیدایش علف‌کش‌های طبیعی باشد</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></span> <pre> <strong>Extended abstract</strong> <strong>Introduction: </strong>Nowadays exploitation of hetrotoxic characteristics&nbsp; of hetrotoxic plants regarding&nbsp; harmful effects of synthetic herbicides can most important role in weeds management and&nbsp;their control. In fact chemical compounds which is released by root, stem, leaf, flowers, seeds pollen, fruit and seeds can be used as bio herbicides and bio pesticides. The purpose of this srudy was evaluation of hetrotoxicity potential of <em>Datura stramonium</em> L. shoots on germination traits and <em>photosynthetic pigment</em>s of wheat cultivars. <strong>Materials and Methods: </strong>An experiment was conducted to evaluate hetrotoxicity potential of aqueous extract of different organs of <em>Datura stramonium</em> L. such as stem, leaf, fruit and mixed of them on germination traits and <em>photosynthetic pigment</em>s of two cultivars of wheat (Kohdasht and N8720) as factorial experiment based on compeletly randomized design in three replications in Weeds Scince Laboratory of Gonbad-e- Kavous University in 2017. <em>Datura stramonium </em>shoot was collected at fruit formation stage in the Moghan plain and seprated into stem, leaf and fruit firstly. Five ml of studied extracts as well as mixed of them were added on 25 disinfected seeds of studied cultivars separately. <strong>Results: </strong>Results showed that wheat cultivars had a different response to organs extract and this difference also were significant for various organs extract as well as interaction effect of cultivars in organs extract. Mean comparison of interaction of cultivars and organs showed that germination percent of Kohdash were decreased under experimental treatments. The highest decrease effect was obtained in the leaf extract about 98.33%. In return, stem, fruit and mixed organs had an increase effect on germination percent of N8720 about 5.72, 5.72 and 1.41% respectively. Result of the germination rate was similar with result of germination percent. Radicle and shoot length of both cultivars under experimental treatments were decreased. Leaf extract had an highest inhibition effect on radicle and shoot length about 96.70 and 89.21% respectively. Content of total chlorophyll of both cultivars of Kohdast and N8720 were increased under aqueous extract of stem (24.64%) and fruit (14.62%). Where as, extract of other organs and mixed of them had a decrease effect on studied trait. The result of carotenoid also was similar with result of total chlorophyll. Persumably, difference in allelochemicals concentration in various organs of <em>Datura stramonium</em> and physiological chracteractics of studied traits in cultivars caused different behavior. <strong>Conclusions: </strong>According to the results, use of <em>Datura stramonium</em> biomass esspecially leaf, it is suggested as natural herbicides and strategy of non- chemical management. To accomplish this need to analyze phytochemical compounds of this weed. &nbsp; <strong><em>Highlights:</em></strong> </pre> <ol> <li value="NaN">Extract of different parts of <em>Datura stramonium</em> weed had a different effect on germination traits and content of chlorophyll and carotenoids&nbsp; of both cultivars of Kohdast and N8720.</li> <li value="NaN">Leaf extract of <em>Datura stramonium</em> significantly decrease germination traits and content of chlorophyll and carotenoids of Kohdasht cultivar seedlings.</li> </ol> <pre> 3- Use of <em>Datura stramonium</em> can be a good option for appearance of natural herbicides.<strong><span dir="RTL"></span></strong> </pre> ارقام کوهدشت و N8720, اندام برگ, بنیه بذر, دگرآسیبی, کاروتنوئید, کلروفیل کل Carotenoids, Hetrotoxicity, Kohdasht and N8720 cultivars, Leaf organ, Seed vigor, Total chlorophyll. 29 41 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-319-2&slc_lang=fa&sid=1 Vahdat Rajaee وحدت رجایی rajaeevahdat@gmail.com 10031947532846009066 10031947532846009066 No Gonbad Kavous University دانشگاه گنبدکاووس Ebrahim Gholamalipour Alamdari ابراهیم غلامعلی‌پور علمداری eg.alamdari@gmail.com 10031947532846009067 10031947532846009067 Yes Gonbad Kavous University دانشگاه گنبدکاووس Zeinab Avarseji زینب اورسجی zeinab.avarseji@gmail.com 10031947532846009068 10031947532846009068 No Gonbad Kavous University دانشگاه گنبدکاووس Masoumeh Naeemi معصومه نعیمی naeemi_701@yahoo.com 10031947532846009069 10031947532846009069 No Gonbad Kavous University دانشگاه گنبدکاووس