fa اثر پیش‌تیمارهای مختلف بر صفات جوانه‌زنی و رشد بذرهای برنج (Oryza sativa) در مقایسه با نانوذرات نقره در طی تنش خشکی فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این پژوهش با هدف مقایسه پیش‌تیمارها‌ی هیدروپرایمینگ، آسکوربات و کلرید کلسیم با پیش‌تیمار غلظت‌های مختلف نانوذرات نقره بر بذرهای دو رقم برنج بومی هاشمی و اصلاح شده شیرودی در طی تنش خشکی انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و صورت گرفت. فاکتور اول پیش‌تیمارهای شاهد (بدون پیش‌تیمار)، هیدروپرایمینگ، کلرید کلسیم 20 میلی‌گرم در لیتر، آسکوربات 20 میلی‌گرم در لیتر و غلظت‌های 20، 40 و 80 میلی‌گرم در لیتر نانوذرات نقره بود. فاکتور دوم تنش خشکی با پتانسیل‌های اسمزی معادل صفر، 48/1- و 91/4- بار ایجاد شده با محلول پلی‌اتیلن گلیکول 6000 بود. در گیاهان بدون تنش خشکی، پیش‌تیمار آسکوربات در رقم هاشمی و کلرید کلسیم در رقم شیرودی به ترتیب سبب کاهش 34 و 54 درصدی زمان لازم برای رسیدن به 50 درصد جوانه‌زنی (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">T₅₀</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) شدند. در تنش ﺧﺸﮑﯽ، پیش‌تیمارهای آسکوربات و هیدورپرایمینگ بیشتر از تیمارهای نانوذرات نقره زمان لازم برای رسیدن بذرها به 50 (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">T₅₀</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و 90 (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">T₉₀</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)<strong> درصد جوانه‌زنی را به‌ویژه در رقم شیرودی کاهش دادند. از طرف دیگر کلرید کلسیم نسبت به دیگر پیش‌تیمارها، نقش مهمی در افزایش صفات رشد در تیمارهای تنش خشکی داشت. غلظت‌ 40 میلی‌گرم در لیتر نانوذرات نقره تا حدودی سبب افزایش صفات رشد شده است، اما مقدار بیشتر نانوذرات نقره، تنش‌ را در دانه‌رست‌ها القا نمود. پیش‌تیمار آسکوربات از طریق کاهش رادیکال‌های آزاد اکسیژن باعث ﺑﻬﺒـﻮد مؤلفه‌های جوانه‌زنی و پیش‌تیمار کلرید کلسیم با افزایش کارایی غشاء پلاسمایی سبب افزایش رﺷـﺪ ﮔﯿﺎﻫﭽـﻪ‌ها در ﺷـﺮایﻂ ﺗﻨﺶ ﺧﺸﮑﯽ شد.</strong></span></span></span></p> <p dir="RTL">&nbsp;<br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">جنبه‌های نوآوری</span></span></span></strong></p> <ol dir="rtl"> <li><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نانوذرات نقره سبب افزایش تنش در دانه‌رست‌های رقم‌های برنج شد.</span></span></span></li> <li><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پیش‌تیمار آسکوربات و کلریدکلسیم به ترتیب سبب بهبود جوانه‌زنی و رشد گیاهچه‌های برنج در تنش خشکی شد.</span></span></span></span></li> </ol> <p style="text-align: justify;">The present study sought to compare the effect of seed priming by hydropriming, ascorbate and calcium chloride (CaCl₂) versus different concentrations of silver nanoparticles on two Iranian rice cultivars (Hashemi and Shiroodi) under drought stress. The experimental design, which was factorial, was completely randomized. The first factor was control (without priming), hydro-priming, 20 mg.L^-1calcium chloride, 20 mg.L^-1 ascorbates and 20, 40 and 80 mg.L^-1 of silver nanoparticles. The second factor was the drought stress, including control, -1.48 and -4.91 bars created by polyethylene glycol 6000 solutions. In plants without drought stress, the time required to reach 50% germination (T₅₀) reduced to 34 and 54 percent under ascorbate and CaCl₂ priming in the Hashemi and Shiroodi cultivars, respectively. &nbsp;In the drought stress condition, ascorbate and hydropriming pretreatments decreased T₅₀ and the time required to reach 90% germination (T₉₀) more than silver nanoparticles, especially in the Shiroodi cultivar. On the other hand, in comparison with other pretreatments, CaCl₂ had an important role in increasing the growth factors in all of the drought stress treatments. Although 40 mg.L^-1 silver nanoparticles increased the growth factors to some extent, it seems that higher levels of silver nanoparticles cause stress in seeds and therefore decrease the seed germination and growth of seedlings. By decreasing reactive oxygen species, Ascorbate improves the germination and by increasing plasma membrane efficiency, CaCl₂ enhances the seedling growth under drought stress.</p> <p><strong><em>Highlights</em></strong><strong>:</strong></p> <ol> <li value="NaN">Silver nanoparticles increased the effect of stress on the seedlings of rice cultivars.</li> <li style="text-align: justify;" value="NaN">Ascorbate and calcium chloride improved the germination and seedlings growth of the rice cultivars, respectively under drought stress conditions.</li> </ol> آسکوربات, رقم‌های برنج هاشمی و شیرودی, کلرید کلسیم, هیدروپرایمینگ, نانوذرات نقره. Ascorbate, Hydro-priming, Rice cultivars of Hashemi and Shiroodi, Calcium chloride, Silver nanoparticle 121 131 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-266-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Aghdasi مهناز اقدسی aghdasi46@yahoo.com 10031947532846005288 10031947532846005288 No Golestan University دانشگاه گلستان Pooyan MehrabanJoubani پویان مهربان جوبنی Pooyan.mehraban@gmail.com 10031947532846005289 10031947532846005289 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Tahereh Nezamdoost طاهره نظام دوست t_nezamdoost@yahoo.com 10031947532846005290 10031947532846005290 No Golestan University دانشگاه گلستان Fatemeh Tamaskani فاطمه تمسکنی ftamaskani@yahoo.com 10031947532846005291 10031947532846005291 No Golestan University دانشگاه گلستان