Iranian Journal of Seed Research

fa تأثیر دگرآسیبی عصاره درمنه (Artemisia sieberi) بر خصوصیات سبزشدن و جذب عناصر غذایی کهور ایرانی (Prosopis cineraria) Effect of Artemisia sieberi Extract Allelopathy on Emergence Characteristics and Nutrients Uptake of Prosopis cineraria فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research چکیده مبسوط مقدمه: اثرات دگرآسیبی گیاهان بر یکدیگر یکی از دغدغه‌های مهم در اصلاح و احیای مراتع کشور است. دگرآسیبی به اثرات بازدارنده یک گیاه بر رشد، نمو و یا سبز شدن گیاه دیگر اشاره دارد. ازجمله روش‌های احیاء مراتع، کاشت گونه‌های مناسب و سازگار است؛ اما بدون در نظر گرفتن خاصیت دگرآسیبی گیاه احتمال شکست پروژه زیاد است. در تحقیق حاضر تأثیر عصاره درمنه دشتی بر سبز شدن، برخی خصوصیات موفولوژیک و محتوی عناصر غذایی کهور ایرانی که جوانه‌زنی سختی دارد، مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر در محیط گلخانه با شرایط دمایی 5 ± 23 درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 60 درصد اجرا شد. طرح آزمایشی مورد استفاده کاملاً تصادفی با 4 تکرار بود. نمونه‌های خاک از روستای دجینگ در شهرستان خاش (استان سیستان و بلوچستان) جمع‌آوری شدند. به‌منظور تهیه عصاره گیاهی، نمونه‌های درمنه دشتی در سایه خشک و سپس آسیاب شدند. سپس 190 گرم از پودر گیاهی در ظروف یک لیتری قرار داده شد. مقدار یک لیتر اتانول خالص بر روی نمونه‌های پودر شده ریخته شد و بر روی دستگاه شیکر به‌مدت 24 ساعت قرار داده شد. محلول حاصل از صافی عبور داده شد و عصاره به‌دست آمد. کشت بذرها در گلدان‌های پلاستیکی به گنجایش شش کیلوگرم انجام شد و در هر گلدان سه کیلوگرم خاک ریخته شد. در هر گلدان تعداد 30 بذر به عمق سه سانتی‌متر کشت شد. تیمارها در دو غلظت 2/0 درصد (2 میلی‌لیتر در 1000 میلی‌لیتر آب مقطر)، 4/0 درصد و صفر به همراه آبیاری گیاه اعمال شدند. صفات مورد اندازه‌گیری شامل سرعت و درصد سبز شدن، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، وزن خشک جوانه‌ها، محتوی کلروفیل، کاروتنوئید و محتوی عناصر غذایی کهور ایرانی بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد بیشترین درصد و سرعت سبز شدن بذر مربوط به تیمار 2/0 درصد بود. در حالی که غلظت 4/0 درصد تأثیر بازدارندگی بر جوانه‌زنی گیاه داشت. با افزایش غلظت عصاره، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه و وزن خشک گیاه کاهش معنی‌دار داشت. بیشترین و کمترین طول ریشه‌چه، ساقه‌چه و وزن خشک گیاه به‌ترتیب مربوط به تیمار صفر و 4/0 درصد بود. نتایج نشان داد عصاره درمنه دشتی باعث کاهش معنی‌دار رنگیزه‌های فتوسنتزی گیاه شد. بیشترین کلروفیل a، b، کلروفیل کل و کاروتنوئید مربوط به تیمار صفر بود و با افزایش غلظت عصاره محتوی رنگیزه‌های فتوسنتزی کاهش یافت. بیشترین و کمترین محتوی نیتروژن و فسفر گیاه به‌ترتیب در تیمار 2/0 و 4/0 درصد اندازه‌گیری شد. مقدار پتاسیم و منگنز با افزایش غلظت عصاره کاهش یافت. در حالی که با افزایش غلظت عصاره مقدار روی در بافت‌های گیاهی افزایش معنی‌دار داشت. به‌طور کلی عصاره درمنه دشتی در غلظت 2/0 درصد باعث افزایش سبز شدن کهور ایرانی شد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، با افزایش غلظت عصاره درمنه دشتی، صفات مورفولوژیک و رنگیزه‌های فتوسنتزی کهور ایرانی کاهش داشتند. عصاره درمنه بر جذب عناصر غذایی توسط کهور ایرانی تأثیر متفاوت داشت. به‌طوری که در غلظت‌های پایین باعث افزایش جذب نیتروژن و فسفر و در غلظت‌های بالا باعث افزایش جذب منگنز گردید. غلظت 2/0 درصد عصاره درمنه بر روی سبز شدن گیاه تأثیر مثبت داشت. با توجه به تأثیر مثبت درمنه دشتی بر افزایش سبز شدن کهور ایرانی می‌توان از عصاره گیاه در غلظت‌های پایین برای افزایش جوانه‌زنی کهور ایرانی استفاده نمود. به‌ویژه این که کهور ایرانی دارای مشکل جوانه‌زنی است؛ اما با توجه به تأثیر منفی درمنه دشتی بر رشد و جذب عناصر غذایی در کهور ایرانی کشت این دو گیاه باهم در مراتع خشک توصیه نمی‌شود. جنبه‌های نوآوری: 1- عصاره درمنه دشتی تأثیر بازدارنده بر سبز شدن بذر کهور ایرانی داشت. 2- با افزایش غلظت عصاره درمنه، خصوصیات مورفولوژیک کهور ایرانی کاهش داشت. 3- عصاره درمنه دشتی تأثیر منفی بر رنگیزههای فتوسنتزی کهور ایرانی داشت. Extended abstract <div style="text-align: justify;">Introduction: Allelopathic effects of plant on one another are one of the most important concerns in reclamation and rehabilitation of rangelands in Iran. Allelopathy refers to the deterrent effects of a plant on growth, development or emergence of another plant. One of the rangeland reclamation methods is planting suitable and compatible species. However, without considering the plant’s allelopathis characteristic, it is highly likely that the project will be a failure. The present study sought to investigate the effects of Artemisia sieberi extract on seedling emergence, some morphological characteristics and nutrient uptake of Prosopis cineraria which has hard emergence. Materials and Methods: The present study was carried out under greenhouse conditions, with 23±5 °C, 60% relative humidity and 70% water-holding capacity of soil. The experimental design was a completely randomized one with four replications. Soil samples were selected from Deging village, located in the city of Khash (Sistan and Baloochestan Province). In order to prepare the plant extract, the A. sieberi samples were dried in the shade and were ground to powder. Then, 190 g of the powder was put in a plastic bottle, then filled with 1 L ethanol and placed on a shaker for 24 hours. The resulting solution was filtered out and the extract was obtained. The planting was carried out in plastic pots with the capacity of 6 kg which were filled with 3 kg of soil. In each pot, 30 seeds were buried, at a depth of 3 cm. The treatments were treated at concentrations of 0.2% (2 ml in 1000 ml distilled water), 0.4%, and zero along with plant irrigation. The parameters measured included emergence percentage and rate, radicle and pedicel length, seedling dry weight, photosynthetic pigments, carotenoid contents and nutrient uptake of P. cineraria. Results: The results showed that A. sieberi extract significantly decreased plant photosynthetic pigments. The highest chlorophyll a, b, total chlorophyll and carotenoid belonged to the control treatment and by increasing extract concentration, photosynthetic pigments decreased. In addition, the findings were that the highest and lowest nitrogen and phosphorus contents were obtained in the 0.2 and 0.4% treatments, respectively. Potassium and manganese decreased with increases in extract concentration. However, with increases in extract concentration, zinc significantly increased in the plant tissues. In general, the results showed that A. sieberi extract increases P. cineraria emergence in the 0.2% treatment. Conclusion: In general, morphological traits and photosynthetic pigments of P. cineraria decreased with increases in the concentrations of A. sieberi extract. Artemisia extract had a different effect on the absorption of nutrients by P. cineraria. at low concentrations. It increased nitrogen and phosphorus adsorption and increased concentrations of manganese in high concentrations. The concentration of 0.2% of Artemisia extract had a positive effect on plant emergence. Given the positive effect of A. sieberi on the emergence of P. cineraria, plant extract at low concentrations can be used to increase emergence of P. cineraria, especially given that the P. cineraria has an emergence problem. However, due to the negative effect of A. sieberi on growth and absorption of nutrients in P. cineraria, the cultivation of these two plants is not recommended in dry rangelands.  </div>   Highlights: <ol> <li value="NaN">The extract of A. sieberi had deterrent effects on seed emergence and morphological characteristics of P. cineraria.</li> <li value="NaN">Increasing the concentration of the A. sieberi extract led to a decrease in the morphological characteristics of P. cineraria.</li> <li>A. sieberi extract had negative effects on photosynthesis pigments of P. cineraria.</li> </ol> درصد سبز شدن, دگرآسیبی, رنگیزه‌های فتوسنتزی, منگنز Allelopathy, Emergence percentage, Manganese, Photosynthetic pigments 21 32 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-164-1&slc_lang=fa&sid=1 Asma Ricki Maryshany اسما ریکی ماریشانی asma.riki.94@gmail.com 10031947532846009030 10031947532846009030 No Department of Range and Watershed Management, University of Zabol, Zabol, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل Mahdieh Ebrahimi مهدیه ابراهیمی maebrahimi2007@uoz.ac.ir 10031947532846009031 10031947532846009031 Yes Department of Range and Watershed Management, University of Zabol, Zabol, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل Ebrahim Shirmohammadi ابراهیم شیرمحمدی ibrahim_13000@yahoo.com 10031947532846009032 10031947532846009032 No Department of Soil Engineering, Soil and Water Engineering Faculty, University of Zabol, Zabol, Iran گروه مهندسی خاک، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل