fa بررسی تحمل به شوری بوته‌های نسل F2 حاصل از تلاقی سه رقم برنج (Oryza sativa) در مرحله جوانه‌زنی سایر موضوعات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">تنش شوری از جمله تنش‌های محیطی است که کشت برنج را محدود می‌کند. بررسی وضعیت تحمل و حساسیت در بوته‌های نسل تفرق، یکی از راه‌های دستیابی به ارقام متحمل می‌باشد. به‌منظور بررسی تأثیر تنش شوری (80 میلی‌مولار کلرید سدیم) روی نتاج نسل دوم حاصل از تلاقی سه رقم برنج (دولار با 304 و غریب با 304) و مقایسه آن‌ها با والدین و دسته‌بندی آن‌ها از نظر تحمل به شوری، ابتدا آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد تیمارها شامل والدین تلاقی به‌همراه دو رقم یاسوج و کامفیروز بود و سپس ارقام شاهد به‌همراه نتاج نسل دوم به‌صورت آگمنت با طرح پایه کاملاً تصادفی بررسی گردیدند. در مرحله جوانه‌زنی، رقم دولار در تمامی صفات اندازه‌گیری‌شده به‌جز درصد جوانه‌زنی، دارای کمترین مقدار بوده و نسبت به شوری رقمی حساس بود، ولی ارقام غریب و کامفیروز نسبت به شوری متحمل بودند. در هر دو تلاقی، نتاج نسل دوم برای صفات اندازه‌گیری شده تنوع نشان دادند. مقدار وراثت‌پذیری عمومی (به ترتیب برای تلاقی دولار با 304 و غریب با 304) برای صفات طول ساقه‌چه (5/98% و 96%)، طول ریشه‌چه (8/90% و 86%) و وزن‌تر ساقه‌چه (8/95% و 7/92%) بالا بود و در نتیجه می‌توان در مورد این صفات انتخاب را بر اساس فنوتیپ انجام داد. مقدار وراثت‌پذیری عمومی برای صفات وزن‌تر ساقه‌چه و طول ریشه‌چه در نتاج نسل دوم حاصل از تلاقی رقم دولار با رقم 304 بیشتر از نتاج نسل دوم تلاقی غریب با 304 بود. با توجه به وضعیت نتاج نسل دوم و وراثت‌پذیری به‌دست‌آمده، می‌توان نتیجه گرفت که از بین دو تلاقی مزبور، تلاقی دولار با 304 برای اصلاح برنج از نظر تحمل به شوری در مرحله جوانه‌زنی مفیدتر می‌باشد.</span></span></div> <br> <strong><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">جنبه‌های نوآوری: </span></span></strong> <ol> <li style="font-weight: normal;"><span style="font-size: 16px;"><span style="font-family: b nazanin;">برای اولین بار طرح آگمنت در تحقیقی آزمایشگاهی برای بررسی ژنوتیپ</span>‌<span style="font-family: b nazanin;">های بدون تکرار در نسل تفرق استفاده شد.</span></span></li> <li style="color: rgb(0, 0, 0); font-family: Times New Roman,serif; font-size: 12pt; font-weight: normal;"><span style="font-family: b nazanin;">بررسی تحمل و حساسیت ژنوتیپ‌ها با توجه به تعریف بازه</span>‌<span style="font-family: b nazanin;">های آماری انجام شد.</span></li> <li><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: b nazanin;">معرفی تلاقی برتر جهت تکرار در سطح مزرعه شد<strong>.</strong></span></span></span></li> </ol> <div style="text-align: justify;">Salinity is one of the environmental stresses limiting rice cultivation. Evaluation of the tolerance and sensitivity of offsprings of segregated generations under salinity condition is one way of finding tolerant cultivars. In order to study the effects of salinity (80 mM NaCl) stress on the second generation offspring of crosses of three rice varieties (Dollars and Gharib with 304) and to compare them with their parents and their classification in terms of salinity stress, the first experiment was conducted, adopting a Completely Randomized Design with four replications (i.e., crossing parents with Yasouj and Kamfirooz varieties). In the second experiment, check cultivars and the second generation progeny were evaluated, using an augment with a completely randomized design. At the germination stage, the Dollar cultivar was sensitive to salinity stress because it had the lowest ratio of all traits except germination percentage. However, Gharib and Kamfirooz Cultivars were salt tolerant. In both crosses, second-generation offsprings showed genetic variations in terms of the traits measured. Broad-sense heritability values for Dollars&times;304 and Gharib&times;304 crosses for shoot height (5.98% and 96%), root length (8.90% and 86%) and shoot fresh weight (8.95% and 7.92%), were relatively high, indicating that we can select these traits based on their phenotypes. General irritability for the shoot and root length traits in the second generation offsprings of Dollar and 304 crosses was higher than that of the second generation progeny of 304 and Gharib crosses. Based on these results, we concluded that for the purpose of improving salt tolerance at germination stage, 304 and Dollars crosses are more useful in rice breeding programs.</div> <br> <strong><em>Highlights: </em></strong> <ol> <li>For the first time, an augment design was adopted in an experimental study to investigate the non-repeat genotypes in the generations.</li> <li>The tolerance and sensitivity of genotypes were evaluated, consistent with the definition of statistical intervals.</li> <li style="text-align: justify;">The results of this research led to the introduction of superior crossings for replications at the farm level.</li> </ol> برنج, تنش شوری, تنوع ژنتیکی, نتاج F2 Rice, salinity stress, genetic diversity, F2 progenies 33 43 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-68-2&slc_lang=fa&sid=1 Asad Masoumi Asl اسد معصومی اصل Masoumiasl@yu.ac.ir 10031947532846004416 10031947532846004416 Yes Yasouj University دانشگاه یاسوج Zohreh Chahabkar زهره چهابکاری Masoumiasl@yu.ac.ir 10031947532846004417 10031947532846004417 No دانشگاه یاسوج Sakineh Khalili سکینه خلیلی Masoumiasl@yu.ac.ir 10031947532846004418 10031947532846004418 No دانشگاه یاسوج Reza Amiri-Fahliani رضا امیری فهلیانی Masoumiasl@yu.ac.ir 10031947532846004419 10031947532846004419 No دانشگاه یاسوج