fa تأثیر تیمارهای شکست خواب بر جوانه‌زنی بذر آنغوزه (Ferula assa- foetida) فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-indent: 14.2pt; line-height: normal; text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آنغوزه (.</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Ferula assa- foetida</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> L</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، از گونه‌های مهم تیره چتریان است که بذرهای آن دوره خواب نسبتاً طولانی دارد. در این تحقیق تیمارهای سرمادهی مرطوب، آبشویی، اسید جیبرلیک، غلظت نمک‌های معدنی محیط کشت و زمان برداشت بذر و هم‌چنین تأثیر متقابل این عوامل به‌منظور دستیابی به شرایط بهینه جوانه‌زنی، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد سرمادهی مرطوب به مدت 2 هفته در دمای 5-4 درجه سانتی‌گراد به میزان 50 درصد میانگین جوانه‌زنی را در مقایسه با شاهد افزایش داد. در تیمار آبشویی، بیشینه جوانه‌زنی در مدت زمان 6 ساعت (42 درصد) و کمینه آن در زمان 2 ساعت (47/20 درصد) حاصل شد. اسید جیبرلیک با غلظت 10 میلی‌گرم در لیتر، توانست میانگین جوانه‌زنی را 5/41 درصد در مقایسه با شاهد افزایش دهد. تغییر در غلظت نمک‌های معدنی محیط کشت نیز نشان داد که محیط </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MS</span></span> <span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&frac12;</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ، می‌تواند در مقایسه با محیط </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MS</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> کامل، میانگین جوانه‌زنی را به میزان 25 درصد افزایش دهد. هم‌چنین میانگین جوانه‌زنی در نتیجه اعمال تیمارهای مذکور بر روی بذرهای یک‌ساله، اثر معنی‌داری در مقایسه با بذرهای تازه برداشت شده داشت (به ترتیب 61 در مقایسه با 36 درصد). با انجام آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، بهترین ترکیب تیماری که توانست میانگین جوانه‌زنی را به‌طور معنی‌داری افزایش دهد (83/73 درصد)، ترکیب دو هفته سرما، محیط </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MS</span></span> <span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&frac12;</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ، ده میلی‌گرم در لیتر اسید جیبرلیک و شش ساعت آبشویی بود. لذا با توجه به نتایج حاصله، به‌منظور شکست خواب بذر آنغوزه، پیشنهاد می‌شود علاوه بر استفاده از بذرهای یک‌ساله، از محیط کشت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MS</span></span> <span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&frac12;</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ، به همراه تیمارهای تلفیقی سرمادهی مرطوب، آبشویی و اسید جیبرلیک استفاده شود.</span></span></p> <p style="text-align: justify;">Asafetida<em> (Ferula assa- foetida </em>L.) is an important medicinal plant belonging to Apiaceae family and has long dormancy. In this research, vernalization, washing time, GA3, medium strength, harvesting time and interaction of these treatments were studied to optimize condition of germination. The results showed that vernalization at 4-5&deg;C for two weeks increased germination by 50%, as compared with the control. Maximum and minimum germinations were obtained for 6 and 2 hours&rsquo; washing, which was 42% and 20.47%, respectively. Germination of <em>Ferula</em> was increased (41.5%) by using 10 mg/l of GA3, as compared with the control. In addition, using half strength MS media led to a 25% increase in germination. Moreover, germination mean increased by applying these treatments to one-year-old seeds, in comparison with fresh ones (61% and 36%, respectively). By running factorial experiments in the CRD, the best combination of treatments which could significantly increase germination was a combination of vernalization (4-5&deg;C for two weeks), half strength MS media, GA3 (10 mg/l) and washing time (6h). Given the results of the study, for the purpose of breaking the dormancy of Asafetida, it is suggested that use is made of one-year-old seeds, and half strength MS media, along with right combinations of vernalization, washing time and GA3.<br> &nbsp;</p> آبشویی, آنغوزه, اسید جیبرلیک, جوانه‌زنی, زمان برداشت بذر, سرمادهی, شکست خواب Washing time, Ferula assa-foetida L., GA3, Germination, Harvesting time, Vernalization, Seed dormancy breaking 155 169 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-218-2&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Nowruzian احمد نوروزیان nowruzian@irost.ir 10031947532846004333 10031947532846004333 No Department of Agriculture, Iranian Research Organization for Science and Technology (IROST) گروه گیاهان دارویی پژوهشکده کشاورزی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران. تهران، ایران. Majid Masoumian مجید معصومیان masoumian200@yahoo.com 10031947532846004334 10031947532846004334 Yes Department of Agriculture, Iranian Research Organization for Science and Technology (IROST), Tehran, Iran گروه گیاهان دارویی پژوهشکده کشاورزی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران Mohammad Ali Ebrahimi محمدعلی ابراهیمی ebrahimi_mpn@yahoo.com 10031947532846004335 10031947532846004335 No Biotechnology Department of Payame Noor University of Tehran, I.R. Iran گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور تهران Gholam Reza Bakhshi khaniki غلام رضا بخشی خانیکی bakhshi@pnu.ac.ir 10031947532846004336 10031947532846004336 No Biotechnology Department of Payame Noor University of Tehran, I.R. Iran گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور تهران