fa واکنش جوانه‌زنی و رشد گیاهچه علف هرز تاج‌خروس ریشه قرمز (Amaranthus retroflexus) به تنش شوری و خشکی اکولوژی بذر Seed Ecology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تنش شوری و خشکی از عوامل محدودکننده در مراحل جوانه&shy; زنی و استقرار گیاهان می &shy;باشند. به‌منظور بررسی اثر غلظت&shy;های مختلف کلریدسدیم و پلی &shy;اتیلن گلایکول در مراحل جوانه &shy;زنی و رشد گیاهچه علف&shy; هرز تاج&shy; خروس (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Amaranthus retroflexus</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در آزمایشگاه بیولوژی علف‌های هرز دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان در سال 1394 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سطوح مختلف پتانسیل اسمزی در 6 سطح (صفر، 2-، 4-، 6-، 8- و 10- بار) بودند. نتایج نشان داد که با افزایش شدت تنش شوری و خشکی به‌صورت معنی&shy; داری از درصد و سرعت جوانه&shy; زنی، طول ریشه &shy;چه و ساقه &shy;چه، طول گیاهچه و شاخص بنیه گیاهچه تاج&shy; خروس کاسته شد (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">P<0.05</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). با افزایش شدت تنش شوری و خشکی از 2- بار به 10- بار، درصد جوانه &shy;زنی به ترتیب 96 و 100 درصد نسبت به شاهد کاسته شد. بیشترین طول گیاهچه (71/7 سانتی‌متر) در تیمار شاهد مشاهده شد و با افزایش شدت تنش به 10- بار در تنش شوری به 52/1 سانتی متر و در تنش خشکی به صفر رسید. برازش مدل سه پارامتری، رابطه بین سطوح مختلف تنش با درصد جوانه &shy;زنی و سرعت جوانه&shy; زنی را توجیه نمود. پارامتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">X₅₀</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدل نشان داد که تنش شوری و خشکی به ترتیب در پتانسیل&shy; های 58/3- و 75/3- بار منجر به کاهش 50 درصدی حداکثر جوانه‌زنی شدند. کاهش 50 درصدی سرعت جوانه&shy; زنی در تنش شوری و خشکی به ترتیب در پتانسیل &shy;های 58/2- و 88/2 </span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> بار مشاهده شد که نشان‌دهنده تأثیر بیشتر تنش خشکی بر تاج&shy; خروس می‌باشد.</span></span></strong></p> <p dir="RTL"><br> &nbsp;<strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">جنبه&shy; های نوآوری:</span></span></strong></p> <ol dir="rtl"> <li style="margin-top: 0cm; margin-right: 36pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; unicode-bidi: embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی خصوصیات جوانه &shy;زنی گیاهچه علف هرز تاج&shy; خروس ریشه قرمز تحت تنش شوری و خشکی.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"></span></span></li> <li style="margin-top: 0cm; margin-right: 36pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; unicode-bidi: embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تنش خشکی درصد جوانه &shy;زنی علف هرز تاج &shy;خروس ریشه قرمز را کاهش می‌دهد.</span></span></span></span></span></li> </ol> <p style="text-align: justify;">Salt and drought are two major environmental stresses that affect growth and development of plants. In order to study the effects of sodium chloride and polyethylene glycol (6000) on germination characteristics and early seedling growth of redroot pigweed (<em>Amaranthus retroflexus</em>), two completely randomized designs with 4 replications were conducted at Weed Research Laboratory of Bu-Ali Sina University, Hamedan in 2015. The treatments were salt and drought stress as osmotic potential at six levels (zero (control), -2, -4, -6, -8 and -10 bar). The results showed that when stress increased, germination percentage, germination speed, radicle and plumule length, seedling length and seedling vigor index decreased significantly (p&le; 0.05). With an increase in the intensity of salt and drought stress from zero to -10 bars, redroot pigweed seed germination reduced about 96 and 100 percent, respectively, compared with the control. The highest seedling length in both stresses was observed in the control (7.71 cm) and by increasing stress intensity to -10 bars in both salinity and drought stresses, seedling length was reduced to 1.52 cm and 0 cm, respectively. Fitting of the three-parameter logistic model provided a successful estimation of the relationship between salt and drought stress levels and germination percentage of redroot pigweed as well as germination speed. This model showed that salinity and drought stress at -3.58 and -3.75 bars caused a 50% reduction in maximum germination percentage of redroot pigweed. In addition, 50% decrease in germination speed caused by salinity and drought stress was observed in -2.58 and -2.88 bars, respectively.<span dir="RTL"></span></p> <p>&nbsp;<br> <strong><em>Highlights:</em></strong></p> <ol> <li>The germination characteristics of redroot pigweed were studied under salt and drought stresses.</li> <li>Drought stress reduced germination percentage of redroot pigweed.</li> </ol> پتانسیل اسمزی, جوانه زنی, گیاهچه, علف هرز Germination, Osmotic potential, Seedling, Weed 23 35 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-235-1&slc_lang=fa&sid=1 Goudarz Ahmadvand گودرز احمدوند gahmadvand@basu.ac.ir 10031947532846005262 10031947532846005262 No University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran دانشگاه بوعلی سینا Masoume Dehghan Banadaki معصومه دهقان بنادکی masomeh.dehghan@yahoo.com 10031947532846005263 10031947532846005263 Yes University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran دانشگاه بوعلی سینا Javad Alimoradi جواد علیمرادی javadalimoradi91@gmail.com 10031947532846005264 10031947532846005264 No University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran دانشگاه بوعلی سینا Sara Goudarzi سارا گودرزی saragoodarzi96@gmail.com 10031947532846005265 10031947532846005265 No University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran دانشگاه بوعلی سینا Sasan Ardalani ساسان اردلانی sasan0025@gmail.com 10031947532846005266 10031947532846005266 No University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran دانشگاه بوعلی سینا