fa اثر محلول‌پاشی برگی روی و بور بر گیاه مادری و غنی‌سازی بذر بر بنیه و شاخص‌های جوانه‌زنی بذر کنجد (Sesamum indicum) رقم داراب 1 فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">با توجه به نقش روی و بور در افزایش کیفیت بذر، فراهم نمودن مقدار کافی این عناصر در بذر دارای اهمیت می‌باشد. این پژوهش در قالب دو آزمایش مجزا در سال 1393 در آزمایشگاه زراعت دانشگاه یاسوج اجرا شد. در آزمایش اول بذور کنجد رقم داراب 1 حاصل از یک مطالعه‌ی مزرعه‌ای به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی شامل سطوح آبیاری پس از 75، 110 و 145 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر و محلول‌پاشی آب آبیاری، سولفات روی، اسید بوریک و ترکیب هر دو طی دو مرحله هشت برگی و سه هفته بعد از مرحله اول، در دمای 15 درجه سانتی‌گراد، مورد آزمون جوانه‌زنی قرار گرفتند. آزمایش دوم به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. عامل اول</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">در هشت سطح</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">شامل</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">خیساندن</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">بذور</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">کنجد</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">با</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">آب</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">مقطر، خیساندن با محلول‌های حاوی سولفات روی، اسید بوریک، سولفات روی و اسید بوریک با غلظت 3/0 درصد و</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">بذور غنی‌شده</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">از</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">طریق محلول</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: medium;">‌</span></span></span><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">پاشی</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">گیاه</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">مادری با عناصر روی و بور شامل، بذر با مقدار روی 159 میلی‌گرم بر کیلوگرم (روی بالا)، بذر با مقدار بور</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">3/15 میلی‌گرم بر کیلوگرم (بور بالا) و بذر با مقدار</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">5/139 و 14 میلی‌گرم بر کیلوگرم (ترکیب روی و بور بالا) به‌اضافه</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">بذر</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">خشک</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">بدون</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">پیش</span></span> <span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">تیمار بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: medium;">.</span></span></span><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;"> عامل دوم شامل پیری تسریع شده به مدت صفر (شاهد)، 2 و 4 روز در دمای 45 درجه سانتی‌گراد و رطوبت 100 درصد بود. نتایج آزمایش اول نشان داد که با تأخیر در زمان آبیاری، تیمارهای محلول‌پاشی عناصر کم‌مصرف روی، بور و ترکیب روی با بور در مقایسه با تیمار آب، موجب بهبود صفات جوانه‌زنی شدند. نتایج آزمایش دوم نیز نشان داد که تیمارهای بذر محتوی روی و بور با غلظت‌های بالا حاصل از آزمایش اول، نسبت به تیمارهای غنی‌سازی بذر با غلظت 3/0 درصد عناصر روی و بور موجب افزایش شاخص‌های جوانه‌زنی و فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز شدند.</span></span></div> &nbsp;<br> <strong><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">جنبه‌های ‌نوآوری: </span></span></strong> <ol> <li><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">بررسی نقش محلول‌پاشی گیاه مادری کنجد رقم داراب 1 با عناصر معدنی روی و بور بر جوانه‌زنی، بنیه و قابلیت انبارداری بذر. </span></span></li> <li><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;"><span dir="RTL"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: b nazanin;">اثر خیساندن بذر کنجد رقم داراب 1 در محلول‌های حاوی عناصر معدنی روی و بور بر جوانه‌زنی، بنیه و قابلیت انبارداری بذر.</span></span></span></span></span></li> </ol> <div style="text-align: justify;">Micronutrients play a great role in the production of high quality seeds, especially in terms of germination. Therefore, providing seeds with sufficient amounts of these is an important consideration in seed production. The present study was conducted as two separate experiments in the Seed Laboratory of Yasouj University in 2015. In the first experiment, the sesame seeds (cv. Darab 1) obtained from a previous split plot experiment based on RCBD, consisting of three irrigation levels (after 75, 110 and 145 mm evaporation from class A pan) and four foliar applications comprising water, zinc sulfate, boric acid and mixture of zinc sulfate and boric acid, were investigated in germination experiments in the minimum temperature (i.e., 15&deg;C). The second experiment was a factorial based on RCD with three replications. The first factor in the eight levels included seeds soaked in water, ZnSo4, H3Bo3 and ZnSo4 + H3Bo3 and seeds with high contents of Zn (159 m Kg^-1), B (15.3 m Kg^-1) and Zn (139.5 m Kg^-1)+ B (14 m Kg^-1) and dry see as the control. The second factor was accelerated aging periods at three levels (0, 2 and 4 days) at 45&deg;c and RH = 100%. The results showed that with a delay in irrigation time, compared with water foliar application, foliar application of micronutrients (Zn, B, Zn+B), and significantly increased germination traits. The results also suggested that, compared with seeds soaked in nutrients, seeds with high Zn and B contents significantly increased germination indices and antioxidant (catalase and peroxidase) activities, especially under accelerated seed aging.</div> <br> <strong><em>Highlights:</em></strong> <ol> <li style="text-align: justify;">&nbsp;The role of maternal sesame plant (cv. Darab 1) foliar application by zinc and boron elements in germination, vigour and storage capability of seeds was studied<span dir="RTL">. </span></li> <li style="text-align: justify;">The effect of seeds soaked in solutions enriched with zinc and boron elements on germination, vigour and storage capability of seeds was examined.</li> </ol> پراکسیداز, سرعت جوانه‌زنی, درصد جوانه‌زنی, کاتالاز, محلول‌پاشی Catalase, Foliar application, Germination percentage, Germination rate, Peroxidase 89 102 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-24-2&slc_lang=fa&sid=1 Samira Parsaei سمیرا پارسایی S.parsaei1393@gmail.com 10031947532846004391 10031947532846004391 No Yasouj University دانشگاه یاسوج Mohsen Movahhedi Dehnavi محسن موحدی دهنوی movahhedi1354@yu.ac.ir 10031947532846004392 10031947532846004392 Yes Yasouj University دانشگاه یاسوج Hamidreza Balouchi حمیدرضا بلوچی Balouchi@yu.ac.ir 10031947532846004393 10031947532846004393 No Yasouj University دانشگاه یاسوج