http://yujs.yu.ac.ir/jisr مجله پژوهشهای بذر ایران - مقالات نشریه - سال 1404 جلد12 شماره2 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1404/12/10 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=653&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">شوری یکی از مهم ترین تنش های غیرزیستی کاهش دهنده عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی در جهان است. هدف این مرور، ارزیابی سیستماتیک تأثیر پرایمینگ و پوشش دهی بذر با اسید هیومیک بر بهبود جوانه زنی، استقرار گیاهچه و رشد گیاه در شرایط تنش شوری می باشد. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">روش پژوهش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">جستجوی جامع در پایگاه های داده معتبر علمی (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Web of Science, Scopus, Google Scholar</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) با استفاده از کلیدواژه های مرتبط انجام شد. مطالعاتی که به بررسی سازوکارهای فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و مولکولی افزایش تحمل به شوری ناشی از پرایمینگ و پوشش دهی بذر با اسید هیومیک پرداخته بودند، مورد مرور قرار گرفتند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">یافته ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">پرایمینگ و پوشش دهی بذر با اسید هیومیک به طور معنی داری درصد و سرعت جوانه زنی، رشد ریشه و ساقه، محتوای کلروفیل و کارایی فتوسنتز را در شرایط شوری افزایش داده است. اسید هیومیک تجمع سدیم را کاهش، نسبت پتاسیم به سدیم را بهبود و فعالیت آنزیم های پاد اکسیدانی (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">SOD</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">CAT</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">POX</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) را افزایش داد. همچنین تولید </span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">ATP</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> و جذب عناصر غذایی ضروری (پتاسیم، کلسیم، منیزیم) را تسهیل کرد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">پرایمینگ و پوشش دهی بذر با اسید هیومیک روشی مؤثر، کم هزینه و سازگار با محیط زیست برای افزایش تحمل به شوری در گیاهان زراعی است. این روش با تسریع استقرار گیاهچه، تحریک رشد ریشه و کاهش تنش اکسیداتیو از طریق افزایش فعالیت آنزیم های پاد اکسیدانی عمل می کند. تحقیقات آینده باید بر اثرات هم افزایی با سایر محرک های زیستی در محصولات مختلف و سطوح گوناگون شوری متمرکز شود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">جنبه های نوآوری:</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span></span> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">پرایمینگ و پوشش دهی بذر با اسید هیومیک، تحمل گیاه را در برابر تنش شوری افزایش می دهد. </span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">اسید هیومیک به طور پایدار سلامت خاک و کارایی عناصر غذایی را بهبود می بخشد. </span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">پرایمینگ و پوشش دهی بذر با اسید هیومیک روشی مقرون به صرفه برای افزایش رشد و عملکرد محصول در خاک های متأثر از نمک است.</span></span></span></span></span></span></li> </ul> </div> عاطفه رشیدی فرد http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=659&sid=1&slc_lang=fa <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر با سیلیسیم بر بهبود جوانه زنی و پاسخ های بیوشیمیایی ذرت (<i>هیبرید سینگل کراس 704</i>)</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">در گستره های مختلف</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">محیط کشت انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش پژوهش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح پرایمینگ [شاهد (آب مقطر) و محلول سیلیسیم با غلظت های ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی گرم در لیتر] و سه سطح</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">محیط کشت (۵، 5/6 و ۸) بودند. صفات اندازه گیری شده شامل شاخص های جوانه زنی (درصد و سرعت)، رشد گیاهچه (وزن تر، بنیه وزنی و طول)، نشت یونی (نشت نسبی الکترولیت) و شاخص های بیوشیمیایی (فعالیت آنزیم های آمیلاز و پروتئاز، محتوای قندهای محلول، پروتئین کل و جذب سیلیسیم) بودند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج نشان داد که انحراف از</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">بهینه (5/6) به سمت شرایط اسیدی (۵) یا قلیایی (۸) به طور معنی داری شاخص های جوانه زنی و رشد را کاهش و نشت یونی را افزایش داد. پرایمینگ بذر با سیلیسیم، به ویژه در غلظت ۱۵۰ میلی گرم در لیتر، اثرات نامطلوب تغییرات</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">را به طور محسوسی کاهش داد. در شرایط اسیدی (5 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">pH =</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">)، این تیمار درصد جوانه زنی را تا 19/63 درصد نسبت به شاهد فاقد سیلیسیم در همان</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">افزایش، نشت نسبی الکترولیت را کاهش و فعالیت آنزیم های آمیلاز و پروتئاز، محتوای قندهای محلول، پروتئین کل و جذب سیلیسیم را به طور معنی داری بهبود بخشید. اثر متقابل سیلیسیم و</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">تنها برای سرعت جوانه زنی معنی دار بود که نشان دهنده نقش اختصاصی سیلیسیم در تسریع جوانه زنی در شرایط</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نامطلوب است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">پرایمینگ بذر ذرت با سیلیسیم (۱۵۰ میلی گرم در لیتر) می تواند به عنوان راهکاری مؤثر برای افزایش قابلیت جوانه زنی و تقویت وضعیت فیزیولوژیک و بیوشیمیایی بذرهای مواجه شده با شرایط</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">غیربهینه محیط کشت، به ویژه تحت تنش اسیدی، به کار رود. این روش پتانسیل قابل توجهی برای بهبود استقرار مزرعه ای در خاک های دارای</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">زیربهینه دارد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">جنبه های نوآوری:</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span></span></p> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">پرایمینگ ذرت با سیلیسیم، جوانه زنی، سرعت و بنیه را در </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">اسیدیته </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">های مختلف، به ویژه ۵=</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">pH</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">، بهبود داد.</span><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">سیلیسیم (۱۵۰ میلی گرم در لیتر) با کاهش نشت الکترولیت، آسیب غشا را در تنش </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">اسیدیته</span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">کاهش داد</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">.</span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">سیلیسیم فعالیت آلفاـآمیلاز و پروتئاز، قند محلول و پروتئین کل گیاهچه را افزایش داد.</span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اثرات مفید سیلیسیم مستقل از اسیدیته</span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">بود که نشان دهنده کاهش پایدار تنش در جوانه زنی است.</span></span></li> </ul> محمد صدقی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=648&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">این مطالعه با هدف تفکیک پاسخ های تحریکی اولیه از اثرات بازدارنده در بذر ریحان تحت تنش قلیایی (کربنات سدیم) انجام شد. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">روش پژوهش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار سطح کربنات سدیم (صفر، ۵، ۱۵ و ۳۰ میلی مولار) و سه تکرار اجرا شد. پویایی جوانه زنی با درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی و میانگین زمان جوانه زنی ارزیابی گردید. رشد پس از جوانه زنی با شاخص بنیه بذر، تخصیص زیست توده (وزن تر و خشک) و شاخص زیست توده کل (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">TBI</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) سنجیده شد. شاخص های تحمل به شوری (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">STI</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) محاسبه و تحلیل های چندمتغیره (نقشه حرارتی همبستگی و</span></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> تحلیل مؤلفه های اصلی</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">PCA</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">)) انجام گرفت. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">یافته ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">یک پاسخ درانگیختن (هورمزیس) واضح مشاهده شد. در غلظت ۵ میلی مولار، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">TBI</span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">به حداکثر مقدار خود رسید (28/2 = </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">STI.TBI</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) که نشان دهنده تحریک معنی دار رشد است. غلظت های بالاتر از ۱۵ میلی مولار باعث کاهش شدید همه شاخص ها شد. در ۳۰ میلی مولار، توان جوانه زنی و رشد اولیه به شدت کاهش یافت که با کاهش سرعت جوانه زنی و اختلال در تخصیص زیست توده همراه بود. تحلیل </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">PCA</span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">معادل 75/97 درصد از واریانس کل را تبیین کرد و تیمارها را به خوبی تفکیک نمود. نقشه حرارتی همبستگی قوی (962/0= </span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">r</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) بین سرعت جوانه زنی و استقرار گیاهچه نشان داد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">یک آستانه تحریکی در غلظت ۵ میلی مولار کربنات سدیم وجود دارد. گذار از هورمزیس به سمیت بین ۵ تا ۱۵ میلی مولار رخ می دهد که نشان دهنده دامنه تطبیق پذیری محدود ریحان دماوند است. شاخص </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">TBI</span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">و خوشه بندی مبتنی بر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">PCA</span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">به عنوان شاخص های قابل اطمینان برای ارزیابی تحمل به شوری معرفی می شوند. این یافته ها بر اهمیت مدیریت دقیق خاک و آب در محیط های قلیایی تأکید دارد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">جنبه های نوآوری:</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span></span></div> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:9.0pt"></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">تنش کربنات سدیم (۵ میلی مولار) رشد گیاهچه ریحان دماوند را تحریک کرد که بیانگر پاسخ درانگیختن است</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">. </span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:9.0pt"></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">تحلیل مؤلفه های اصلی (</span><span dir="LTR" lang="EN-AU" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">PCA</span></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) با تبیین 8/97</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;Tahoma&quot;,&quot;sans-serif&quot;">٪</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> از واریانس، سطوح تنش را به خوبی تفکیک کرد</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">. </span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:9.0pt"></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">شاخص زیست توده کل (</span><span dir="LTR" lang="EN-AU" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">TBI</span></span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">) به عنوان معیار قابل اعتمادترین شاخص تحمل به تنش قلیایی معرفی شد</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">.</span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">تنش شدید (۳۰ میلی مولار) با اختلال در تخصیص زیست توده و کینتیک جوانه زنی، موجب استقرار ضعیف گیاهچه گردید.</span></span></li> </ul> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></span></span></span></span></span> ابوحسن فرهنگ سردرودی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=652&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">این پژوهش با هدف بررسی کاهش اثرات نامطلوب تنش شوری بر جوانه زنی و صفات مرتبط با آن در گندم&nbsp;&nbsp; توسط پرایمینگ بذر با نانوذرات کیتوزان</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اجرا گردید. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش پژوهش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1404 انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح شوری (صفر، 50، 100 و 150 میلی مولار کلریدسدیم) و چهار سطح نانو ذرات کیتوزان</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">( 0، 1/0، 2/0 و 5/0 درصد وزنی- حجمی محلول در اسید استیک یک درصد) بود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">درصد جوانه زنی و وزن تر ساقه چه در سطح شوری 150 میلی مولار نسبت به شاهد (بدون شوری) کاهش یافت، اما پرایمینگ بذر با نانوذرات کیتوزان 5/0 درصد، درصد جوانه زنی و وزن تر ساقه چه را در همان سطح از شوری به ترتیب در حدود 20 و 50 درصد نسبت به عدم کاربرد کیتوزان بهبود بخشید.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">وزن تر ریشه چه، وزن خشک ریشه چه، وزن خشک ساقه چه، شاخص طولی بنیه گیاهچه و شاخص وزنی بنیه گیاهچه در تیمار با نانوذرات کیتوزان 5/0</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">درصد</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">و بدون شوری نسبت به هیدروپرایمینگ و شوری 150 میلی مولار به ترتیب 77، 72، 83، 76 و 89 درصد افزایش نشان دادند. با افزایش شوری میزان پرولین افزایش یافت، ولی کاربرد نانوذرات کیتوزان با غلظت 5/0 درصد این صفت را 32 درصد نسبت به هیدروپرایمینگ افزایش داد.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> میزان پروتئین در شوری صفر میلی مولار و پرایمینگ با </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نانوذرات </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">کیتوزان </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">5/0</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">درصد نسبت به </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هیدروپرایمینگ و شوری 150 میلی مولار</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 76 درصد افزایش نشان داد. همچنین، میزان قندهای محلول در تیمار با </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نانوذرات </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">کیتوزان 5/0 درصد و شوری 150 میلی مولار نسبت به</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> هیدروپرایمینگ</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">و بدون شوری در حدود 84 درصد افزایش نشان داد.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از نانوکیتوزان 5/0 درصد موجب تقویت </span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">شاخص های </span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">جوانه زنی و بیوشیمیایی بذرهای گندم تحت تنش شوری می شود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">جنبه های نوآوری</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span></span></div> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">پرایمینگ بذر گندم رقم سائین با استفاده از نانوکیتوزان 5/0 درصد سبب بهبود برخی شاخص های جوانه</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:"> </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">زنی بذر تحت شرایط شوری گردید.</span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span b="" mitra="" style="font-family:">پرایمینگ بذر گندم رقم سائین با نانوکیتوزان 5/0 درصد، پرولین، پروتئین و </span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12pt;"><span b="" mitra="" style="font-family:">میزان قندهای محلول</span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12pt;"><span b="" mitra="" style="font-family:">گیاهچه را افزایش داد.</span></span></li> </ul> <div style="text-align: justify;"></div> هانیه سعادت http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=635&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">با توجه به وسعت اراضی شور در جهان، این پژوهش با هدف بررسی تحمل خارشتر ایرانی (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">Alhagi camelorum</span></i><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">) به تنش شوری در مرحله جوانه زنی و رشد اولیه</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">پس از رفع سختی بذر، به منظور گسترش کشت آن به عنوان گیاه علوفه ای انجام شد. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش پژوهش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در سال ۱۴۰۱ در آزمایشگاه تجزیه بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل: (۱) جمعیت بذر (گرگان و مشهد)، (۲) سطوح شوری (صفر، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی مولار کلرید سدیم) و (۳) تیمارهای رفع سختی بذر (آب ۱۰۰ درجه سلسیوس به مدت ۱ دقیقه و اسیدسولفوریک غلیظ به مدت ۳۵ دقیقه) بودند. درصد جوانه زنی، متوسط زمان جوانه زنی روزانه، شاخص بنیه گیاهچه، طول ساقه چه و فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز اندازه گیری شدند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">تنش شوری درصد جوانه زنی و طول ساقه چه را به طور معنی داری کاهش داد. شاخص های جوانه زنی در تیمار ۲۰۰ میلی مولار نسبت به شاهد تفاوت معنی داری نشان دادند. افزایش شوری، متوسط جوانه زنی روزانه را در همه تیمارها کاهش داد. بیشترین سطح شوری، طول ساقه چه را در جمعیت مشهد به ترتیب حدود ۶۵ و ۴۴ درصد و در جمعیت گرگان به ترتیب ۷۱ و ۶۴ درصد نسبت به شاهد کاهش داد. تیمار آب ۱۰۰ درجه سلسیوس همراه با تنش ۲۰۰ میلی مولار، فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز را در جمعیت مشهد 9/56 درصد و در جمعیت گرگان 4/45 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. همچنین تیمار اسیدسولفوریک با تنش ۲۰۰ میلی مولار، این فعالیت را در جمعیت مشهد 4/25 درصد و در جمعیت گرگان ۱۳ درصد افزایش داد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">تیمار اسیدسولفوریک به مدت ۳۵ دقیقه در هر دو جمعیت، درصد جوانه زنی را نسبت به تیمار آب ۱۰۰ درجه سلسیوس به طور معنی داری افزایش داد. با توجه به افزایش بیشتر فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در جمعیت مشهد، می توان نتیجه گرفت که این جمعیت تحمل بیشتری به شوری داشته و گزینه مناسب تری برای کشت در اراضی شور است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">جنبه های نوآوری</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span></span></p> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">اسیدسولفوریک (۳۵ دقیقه) و آب ۱۰۰ درجه سلسیوس (۱ دقیقه) سختی بذر را رفع و جوانه زنی را افزایش دادند. </span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">جمعیت مشهد مقاوم تر از جمعیت گرگان به تنش شوری بود.</span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:24px; text-align:justify"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هر دو جمعیت با افزایش فعالیت آنزیم های پاد اکسیدانی با شوری مقابله کردند.</span></span></span></span></li> </ul> مرجان دیانت