http://yujs.yu.ac.ir/jisr مجله پژوهشهای بذر ایران - مقالات نشریه - سال 1397 جلد5 شماره1 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1397/6/10 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=301&sid=1&slc_lang=fa <div dir="ltr">&nbsp;</div> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط </span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: سرخارگل از خانواده آستراسه، گیاه دارویی مؤثر در تقویت سیستم ایمنی بدن به شمار می آید. عوامل محدودکننده رشد گیاه مادری از جمله تنش خشکی بر کیفیت جوانه زنی بذر آن ها تأثیر گذار است. نقش اسید سالیسیلیک و اسپرمین در تعدیل تنش مشخص شده و انتظار می رود بر جوانه زنی بذر تولیدی گیاهان نیز مؤثر باشد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش ها: به منظور بررسی بنیه ی بذر سرخارگل پس از محلول پاشی گیاه مادری با اسید سالیسیلیک و اسپرمین (عدم محلول پاشی، اسید سالیسیلیک در دو سطح 75 و 150 میلی گرم در لیتر، اسپرمین در سطح 70 میلی گرم در لیتر و سطوح مختلف اسید سالیسیلیک همراه با اسپرمین) تحت سطوح مختلف رطوبت (آبیاری پس از تخلیه 20، 40 و 60 درصد رطوبت قابل استفاده) آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در ایستگاه البرز موسسه جنگل ها و مراتع کشور طی سال زراعی 1396-1395 به اجرا درآمد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها:</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در اثر تنش خشکی درصد و سرعت جوانه زنی، طول ساقه چه و گیاهچه، وزن خشک ساقه چه، انرژی جوانه زنی و شاخص بنیه بذر کاهش یافت. نتایج نشان داد که محلول پاشی، به تنهایی روی طول ساقه چه، ریشه چه و گیاهچه، وزن خشک ساقه چه، ریشه چه و گیاهچه، سرعت جوانه زنی، ضریب آلومتریک و شاخص بنیه بذر تأثیر معنی دار داشت. مقایسه میانگین اثر متقابل تنش خشکی در محلول پاشی نشان داد که بیشترین مقدار طول ریشه چه (8/28 میلی متر)، وزن خشک ریشه چه (81/1 میلی گرم)، وزن خشک گیاهچه (20/6 میلی گرم) و ضریب آلومتریک (412/0) متعلق به شاهد (بدون تنش) و تیمار 150 میلی گرم در لیتر اسید سالیسیلیک + 70 میلی گرم در لیتر اسپرمین بود</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری: براساس نتایج این آزمایش محلول پاشی سرخارگل با اسید سالیسلیک و اسپرمین موجب بهبود جوانه زنی بذر سرخارگل در هر دو شرایط بدون تنش و تنش کم آبی گردید و بیشترین تأثیر مثبت با کاربرد توأم غلظت بالای اسید سالیسیلیک (150 میلی گرم در لیتر) با اسپرمین (70 میلی گرم در لیتر) حاصل شد.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری:</span></span></strong> <ol> <li><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی نقش محلول پاشی گیاه مادری سرخارگل با اسید سالیسیلیک و اسپرمین تحت تنش خشکی بر جوانه زنی بذر</span></span></span></li> <li><span style="font-size: 10pt; font-family: 'b nazanin'; line-height: 1.6em;">محلول پاشی گیاهان سرخارگل با اسید سالیسیلیک و اسپرمین موجب افزایش کیفیت جوانه زنی بذر تحت تنش خشکی می گردد.</span></li> </ol> مرتضی زاهدی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=242&sid=1&slc_lang=fa <p><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: اثرات دگرآسیبی گیاهان بر یکدیگر یکی از دغدغه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های مهم در اصلاح و احیای مراتع کشور است. دگرآسیبی به اثرات بازدارنده یک گیاه بر رشد، نمو و یا سبز شدن گیاه دیگر اشاره دارد. ازجمله روش</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های احیاء مراتع، کاشت گونه های مناسب و سازگار است؛ اما بدون در نظر گرفتن خاصیت دگرآسیبی گیاه احتمال شکست پروژه زیاد است. در تحقیق حاضر تأثیر عصاره درمنه دشتی بر سبز شدن، برخی خصوصیات موفولوژیک و محتوی عناصر غذایی کهور ایرانی که جوانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی سختی دارد، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها: تحقیق حاضر در محیط گلخانه با شرایط دمایی 5 </span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> 23 درجه سانتی</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گراد و رطوبت نسبی 60 درصد اجرا شد. طرح آزمایشی مورد استفاده کاملاً تصادفی با 4 تکرار بود. نمونه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های خاک از روستای دجینگ در شهرستان خاش (استان سیستان و بلوچستان) جمع</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آوری شدند. به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">منظور تهیه عصاره گیاهی، نمونه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های درمنه دشتی در سایه خشک و سپس آسیاب شدند. سپس 190 گرم از پودر گیاهی در ظروف یک لیتری قرار داده شد. مقدار یک لیتر اتانول خالص بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">روی نمونه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های پودر شده ریخته شد و بر روی دستگاه شیکر به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مدت 24 ساعت قرار داده شد. محلول حاصل از صافی عبور داده شد و عصاره به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دست آمد. کشت بذرها در گلدان</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های پلاستیکی به گنجایش شش کیلوگرم انجام شد و در هر گلدان سه کیلوگرم خاک ریخته شد. در هر گلدان تعداد 30 بذر به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عمق سه سانتی متر کشت شد. تیمارها در دو غلظت 2/0 درصد (2 میلی</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">لیتر در 1000 میلی</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">لیتر آب مقطر)، 4/0 درصد و صفر به همراه آبیاری گیاه اعمال شدند. صفات مورد اندازه گیری شامل سرعت و درصد سبز شدن، طول ریشه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چه و ساقه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چه، وزن خشک جوانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها، محتوی کلروفیل، کاروتنوئید و محتوی عناصر غذایی کهور ایرانی بود. </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها: نتایج نشان داد بیشترین درصد و سرعت سبز شدن بذر مربوط به تیمار 2/0 درصد بود. در حالی که غلظت 4/0 درصد تأثیر بازدارندگی بر جوانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی گیاه داشت. با افزایش غلظت عصاره، طول ریشه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چه و ساقه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چه و وزن خشک گیاه کاهش معنی</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دار داشت. بیشترین و کمترین طول ریشه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چه، ساقه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چه و وزن خشک گیاه به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترتیب مربوط به تیمار صفر و 4/0 درصد بود. نتایج نشان داد عصاره درمنه دشتی باعث کاهش معنی</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دار رنگیزه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های فتوسنتزی گیاه شد. بیشترین کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، کلروفیل کل و کاروتنوئید مربوط به تیمار صفر بود و با افزایش غلظت عصاره محتوی رنگیزه های فتوسنتزی کاهش یافت. بیشترین و کمترین محتوی نیتروژن و فسفر گیاه به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترتیب در تیمار 2/0 و 4/0 درصد اندازه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری شد. مقدار پتاسیم و منگنز با افزایش غلظت عصاره کاهش یافت. در حالی که با افزایش غلظت عصاره مقدار روی در بافت</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های گیاهی افزایش معنی</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دار داشت. به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طور کلی عصاره درمنه دشتی در غلظت 2/0 درصد باعث افزایش سبز شدن کهور ایرانی شد.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری: به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طور کلی، با افزایش غلظت عصاره درمنه دشتی، صفات مورفولوژیک و رنگیزه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های فتوسنتزی کهور ایرانی کاهش داشتند. عصاره درمنه بر جذب عناصر غذایی توسط کهور ایرانی تأثیر متفاوت داشت. به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طوری که در غلظت</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های پایین باعث افزایش جذب نیتروژن و فسفر و در غلظت</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های بالا باعث افزایش جذب منگنز گردید. غلظت 2/0 درصد عصاره درمنه بر روی سبز شدن گیاه تأثیر مثبت داشت. با توجه به تأثیر مثبت درمنه دشتی بر افزایش سبز شدن کهور ایرانی می</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توان از عصاره گیاه در غلظت</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های پایین برای افزایش جوانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی کهور ایرانی استفاده نمود. به</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ویژه این که کهور ایرانی دارای مشکل جوانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی است؛ اما با توجه به تأثیر منفی درمنه دشتی بر رشد و جذب عناصر غذایی در کهور ایرانی کشت این دو گیاه باهم در مراتع خشک توصیه نمی</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شود.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong><br> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">1- عصاره درمنه دشتی تأثیر بازدارنده بر سبز شدن بذر کهور ایرانی داشت.</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">2- با افزایش غلظت عصاره درمنه، خصوصیات مورفولوژیک کهور ایرانی کاهش داشت.</span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">3- عصاره درمنه دشتی تأثیر منفی بر رنگیزه های فتوسنتزی کهور ایرانی داشت.</span></span></span></p> مهدیه ابراهیمی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=311&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: دان سیاه با نام علمی </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Guizotia abyssinica</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> (L.F) Cass</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> متعلق به خانواده کاسنی (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Asteraceae</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) می باشد. بذر دان سیاه دارای 75-50 درصد روغن است که از آن در درمان روماتیسم، سوختگی و جانشینی برای روغن زیتون و از کنجاله آن در تعلیف دام استفاده می شود. بحران های محیطی که به وسیله&nbsp;سیستم های زنده دریافت می شوند، تنش تلقی می گردند. تنش خشکی از جمله تنش های غیر زیستی می باشد که میزان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کاهش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عملکرد ناشی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آن،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سایر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تنش ها</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گزارش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شده</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">است. از آنجا که نمو گیاه از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه زنی شروع می شود و برای ادامه حیات، باید بذرها</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه بزنند تا بتوانند خود را با شرایط محیطی سازگار</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نمایند و در خاک مستقر گردند، موفقیت گذراندن مرحله جوانه زنی نقش مهمی در مراحل دیگر استقرار</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه خواهد داشت. تحقیقات مختلف تأثیر مثبت میدان مغناطیسی بر افزایش صفات جوانه زنی را نشان داده است. در این راستا اعمال میدان مغناطیسی قبل از کاشت روشی امن و ارزان برای افزایش جوانه زنی و رشد گیاهچه می باشد. از آنجاییکه پرایمینگ بذر برای پاسخگویی سریعتر و قویتر به تنش خشکی مفید بوده و در بین انواع پرایمینگ، پرایمینگ فیزیکی از نظر اکولوژیکی و عدم تأثیر منفی بر محیط زیست دارای اهمیت خاصی است.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش ها: به منظور بررسی اثر پیش تیمار فیزیکی بذر و تنش خشکی بر ویژگی های جوانه زنی بذر دان سیاه، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در آزمایشگاه تحقیقاتی علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه شهرکرد انجام شد. شدت های مختلف میدان مغناطیسی در پنج سطح شامل (صفر، 50، 100، 150 و 200 میلی تسلا (در مدت زمان 5 دقیقه)) بعنوان عامل اول و تنش خشکی در 5 سطح (صفر، 4-، 5-، 6- و 7- بار توسط پلی اتیلن گلایکول 6000) بعنوان عامل دوم در نظر گرفته شد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها: نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که تأثیر تنش خشکی، شدت میدان مغناطیسی و بر هم کنش آن ها بر تمامی صفات مورد بررسی معنی دار شد. بیشترین درصد و سرعت جوانه زنی و کمترین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">T10</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">T50</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در شدت میدان 50 میلی تسلا تحت شرایط بدون تنش مشاهده شد. کمترین شاخص جوانه زنی در شرایط بدون تنش و بیشترین طول و وزن خشک ساقه چه در شرایط بدون تیمار و بیشترین وزن تر ریشه چه و ساقه چه در شدت میدان 200 میلی تسلا تحت شرایط بدون تنش حاصل شد. بیشترین طول و وزن خشک ریشه چه به ترتیب در شدت میدان های 50 و 100 میلی تسلا در شرایط بدون تنش خشکی مشاهده شد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری: بذر هایی که از یک میدان مغناطیسی عبور داده می شوند، دچار تورم شده و احتمالا در نتیجه فعالیت هورمون اکسین در این بذرها افزایش می یابد. همچنین میزان تنفس در آنها افزایش یافته و دارای انرژی و فعالیت زیادتری شده که نتیجه آن جوانه زنی سریع و یکنواخت تر و ایجاد گیاهان مقاوم به تنش ها است. در تحقیق حاضر اگرچه با افزایش شدت تنش خشکی تأثیرات منفی بر خصوصیات جوانه زنی مشاهده شد اما میدان مغناطیسی تحت این شرایط سبب بهبود برخی خصوصیات جوانه زنی گردید. بطور کلی برای بهبود جوانه زنی و تخفیف شرایط تنش خشکی برای پتانسیل های صفر، 5- و 7- بار شدت میدان 50 میلی تسلا و برای پتانسیل های 4- و 6- بار تنش خشکی شدت میدان 150 میلی تسلا پیشنهاد می شود.</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری:</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong> <ol> <li dir="RTL" style="margin-right:42.5pt;" value="NaN"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اثر میدان مغناطیسی بر </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه زنی بذر چند منظوره گیاه دان سیاه.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:42.5pt;" value="NaN"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اثر تنش خشکی بر جوانه زنی بذر چند منظوره گیاه دان سیاه با توجه به موقعیت ایران در کمربند خشک</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:42.5pt;" value="NaN"><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تأثیر مثبت میدان مغناطیسی بر جوانه زنی بذر دان سیاه برای بهبود اثرات منفی تنش خشکی.</span></span></span></span></span></li> </ol> محمد رفیعی الحسینی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=265&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong></div> <div dir="ltr" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">مقدمه:</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">پنیرک (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Malva neglecta</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">) گیاهی پایا از تیره </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Malvaceae</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> است. خواب بذر یک ویژگی سازگار کننده در بعضی بذرها به ویژه بذر علف های هـرز بـرای بهینه سازی توزیع جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی در طول زمان است که شناخت این ویژگی در مدیریت اکولوژیک آن ها نقش بسیار مهمی دارد. دلیل خواب فیزیکی بذر، ساختار ردیف سلول</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">های خارجی پوسته آن است که به آب نفوذناپذیراست. در خواب فیزیکی، پوسته بذر به قدری سخت است که به جنین اجازه بزرگ شدن در حین جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی را نمی</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">دهد. خواب شیمیایی بذر گیاهان به دلیل وجود مواد بازدارنده در پوسته خارجی بسیار از میوه ها و بذرها و همچنین ممکن است توسط یک لایه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">ی لعابی که مانع تبادل اکسیژن می</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">گردد ایجاد شود. بدیهی است شناخت اکولوژی جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">و خواب</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">بذر</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">این</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">علف</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">هرز</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">کمک</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">شایانی</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">به</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مدیریت</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">درازمدت</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">آن</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">خواهد</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">کرد. لذا</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">این</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مطالعـه</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">بـاهـدف</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">شـناخت</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">عوامل</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مؤثر</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">بر</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">شکستن</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">خواب</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">و</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">همچنین</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">تأثیر تیمارهای شیمیایی و مکانیکی بر جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">بذر</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">پنیرک انجام گردید.</span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش ها: به منظور شناخت تأثیر پیش تیمارهای شیمیایی و مکانیکی بر شکستن خواب و برخی از مهم ترین ویژگی</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">های جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی بذر علف هرز پنیرک آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهان زراعی دانشگاه رازی کرمانشاه در سال 1395 اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل آب مقطر (شاهد)، اسیدسولفوریک 98 درصد (2، 3 و 4 دقیقه)، نیترات پتاسیم 3 درصد (3، 4 و 7 روز)، پراکسید هیدروژن 30 درصد (2، 3 و 4 دقیقه) و خراش دهی با سمباده و سرمادهی مرطوب (1، 2 و 3 هفته) بود. ویژگی</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">های مورد ارزیابی شامل درصد جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی، سرعت جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی، طول و وزن خشک ساقه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">چه، طول و وزن خشک ریشه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">چه، وزن خشک کل گیاهچه و شاخص بنیه بذر بود. مقایسه های گروهی، تجزیه و تحلیل داده</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">ها و مقایسه میانگین</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">ها نیز به روش </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">LSD</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> و در سطح احتمال 5 درصد با استفاده از نرم افزار آماری </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SAS</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> نسخه 4/9 انجام گرفت.</span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">یافته ها: نتایج نشان داد بیشترین درصد جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی به تیمار خراش</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">دهی مکانیکی همراه با سرمادهی به مدت سه هفته (82 درصد) و کمترین آن به تیمار</span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;">شاهد (5 درصد) مربوط بود. نتایج مقایسه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">های گروهی نیز نشان دهنده بیشترین اثرگذاری تیمار خراش دهی مکانیکی به همراه سرما</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">دهی در مقایسه با سایر تیمارها بر شکستن خواب بذر پنیرک بود. بیشترین طول ساقه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">چه (92/34 میلی</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">متر)، وزن خشک ساقه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">چه (60/2 گرم)، وزن خشک گیاهچه (29/3 گرم) و بنیه بذر (13/58) در تیمار خراش</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">دهی مکانیکی و سرمادهی به مدت سه هفته مشاهده شد. همچنین بیشترین سرعت جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی (21/5 بذر در روز)، طول ریشه چه (88/44 میلی</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">متر) و وزن خشک ریشه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">چه (85/0 گرم) مربوط به تیمار اسید سولفوریک 98 درصد در مدت زمان دو دقیقه بود. با توجه به نتایج به دست آمده این امکان وجود دارد که خواب بذر پنیرک، ترکیبی از خواب فیزیولوژیکی و فیزیکی باشد، زیرا تأثیرگذاری تیمارهای مورد بررسی بر هر دو فرایند متابولیکی و فیزیکی باعث افزایش درصد جوانه</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">زنی گردید.</span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">نتیجه گیری: در میان تیمارهای مورد بررسی و با توجه به نتایج مقایسات گروهی تیمار خراش</span></strong><strong> </strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">دهی به همراه سرمادهی بیشترین تأثیر را بر شکستن خواب بذر پنیرک داشت. با توجه به نقش تیمار خراش دهی به همراه سرمادهی در شکستن خواب بذرها، می توان گفت که این خواب، خواب فیزیولوژیکی می باشد و عامل دخیل در این خواب، نارس بودن جنین، وجود عوامل بازدارنده در بذر و یا هر دو عامل می باشد. افزایش جوانه زنی پنیرک با خراش دهی پوسته بذر مؤید وجود مقاومت مکانیکی پوسته در مقابل خروج جوانه است و به عبارت دیگر پوسته به عنوان یک مانع فیزیکی از طریق ممانعت از گسترش رویان و یا از طریق ایجاد محدودیت در جذب آب و شاید تبادلات گازی عمل می کند. </span></strong><strong><span dir="LTR"></span></strong><br> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">جنبه های نوآوری:</span></strong><br> <span style="font-family:b nazanin;">1- بررسی شکستن خواب و ویژگی های جوانه زنی جنس </span><em><span dir="LTR">neglcta</span></em><span style="font-family:b nazanin;"> گیاه پنیرک</span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">2- بررسی پیش تیمار های شیمیایی متفاوت و مکانیکی بر ویژگی های جوانه زنی پنیرک</span></span></span></div> فرزاد مندنی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=297&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط </span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: بسیاری از دانشمندان بر این عقیده اند که تحقیقات دگرآسیبی می&rlm; تواند یکی از راه&rlm;های اساسی کنترل علف های هرز در سیستم کشاورزی پایدار باشد. به طورکلی گیاهان حاوی ترکیبات آلی مختلفی می باشند که بر شیوه رفتاری جوامع گیاهی تأثیر می گذارند. این مواد اصولاً جزء مواد ثانویه گیاهی بوده که در قسمت های مختلف گیاه شامل ریزوم ها، ریشه ها، ساقه ها، برگ ها، گل ها، میوه ها و بذرها وجود دارند. هدف از تحقیق حاضر، ارزیابی توان دگرآسیبی اندام های مختلف علف هرز فرفیون بر خصوصیات جوانه زنی، رنگیزه های کلروفیلی و کاروتنوئیدی ارقام گندم بود.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و روش ها: </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این آزمایش </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">علف هرز فرفیون</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مرحله رسیدگی کامل از منطقه مغان از توابع استان اردبیل جمع آوری و سپس اندام های مختلف فرفیون شامل ساقه، برگ و میوه به تفکیک از یکدیگر جدا گردید. تیماری دیگر تحت عنوان مخلوطی از اندام ها نیز در نظر گرفته شد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاٌ تصادفی در 3 تکرار </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در دانشگاه گنبدکاووس در سال 1396</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به اجرا درآمد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عامل اول شامل ارقام گندم در دو سطح شامل مروارید و گنبد و اندام&rlm;ها در 5 سطح شاهد، عصاره ساقه، برگ، میوه و مخلوطی از آن&rlm;ها به نسبت مساوی به عنوان عامل دوم بود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برای آزمون زیست سنجی، ابتدا سوسپانسیون 5 درصد وزنی به حجمی با کمک آب مقطر </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از هر یک از اندام های مورد بررسی و مخلوطی از آن ها </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تهیه شد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">10 میلی لیتر از هر یک از عصاره&rlm;های تغلیظ شده اندام ها بر 50 عدد بذر ضدعفونی شده در پتری&rlm; حاوی کاغذ صافی به&rlm; طور جداگانه بر ارقام مورد بررسی اعمال گردید.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در انتهای روز هفتم صفاتی نظیر سرعت و درصد جوانه زنی، طول ریشه چه، طول ساقه چه، شاخص طولی بنیه بذر، میزان کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10pt;">a</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10pt;">b</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، کل و </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میزان </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کاروتنوئیدها مورد اندازه گیری قرار گرفت.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها: نتایج نشان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">داد که درصد و سرعت جوانه زنی رقم گنبد برخلاف رقم مروارید به طور معنی داری تحت تأثیر عصاره آبی اندام های مختلف و مخلوطی از آن ها کاهش یافت.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج هم چنین نشان داد که تأثیر بازدارنده اندام میوه و برگ فرفیون بر درصد و سرعت جوانه زنی در رقم گنبد بیشتر از سایر اندام ها و مخلوطی از اندام ها بود. بررسی واکنش طول ریشه چه ارقام گندم نشان داد که تیمارهای مختلف اثر افزایشی و کاهشی به ترتیب بر ارقام مروارید و گنبد داشتند. مطابق نتایج، عصاره های ساقه، برگ و میوه اثر دگرآسیبی بیشتری بر طول ریشه چه نسبت به طول ساقه چه رقم گنبد داشته است.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتایج مقایسه میانگین&rlm; ها هم چنین نشان داد که شاخص طولی بنیه بذر رقم مروارید و گنبد تحت تأثیر مواد دگرآسیب همه اندام&rlm;های علف هرز فرفیون کاهش نشان داد. بیشترین کاهش معنی دار این صفت مربوط به اندام برگ روی رقم گنبد معادل 13/84 درصد در مقایسه با شاهد بود.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این مطالعه، میزان کاهش رنگیزه های فتوسنتزی کلروفیل کل و کاروتنوئیدها در هر دو رقم تحت عصاره آبی اندام های ساقه، برگ و میوه فرفیون متفاوت بود. بیشترین اثر کاهشی رنگیزه های مورد بررسی مربوط به اندام میوه در رقم مروارید بود؛ اما </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عصاره آبی مخلوطی از اندام ها اثر کاهشی و افزایشی معنی دار به ترتیب بر میزان رنگیزه های گندم مروارید و گنبد نسبت به شاهد نشان دادند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این امر احتمالاً به&rlm;دلیل تفاوت کمیت و کیفیت برخی از آللوشیمیایی ها و به علاوه پاسخ متفاوت ارقام باشد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: با توجه به اثبات دگرآسیبی اندام های مختلف علف هرز فرفیون و تأثیرگذاری متفاوت آن ها بر صفات جوانه زنی به علاوه میزان کلروفیل و کاروتنوئید ارقام گندم مروارید و گنبد، پیشنهاد به بهره وری از ترکیبات زیستی آن ها با توجه به زیست توده تولیدی بالای آن ها در راستای کشاورزی پایدار می باشند.</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></em></strong></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه&rlm; های نوآوری:</span></span></strong> <ol> <li><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی اثر دگرآسیبی علف هرز فرفیون بر جوانه &rlm;زنی بذر ارقام گندم</span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مزارع دشت مغان.</span></span></li> <li><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عصاره آبی حاصل از برگ و میوه علف هرز فرفیون، جوانه زنی و رشد گندم رقم گنبد را به مقدار زیادی کاهش می دهد.</span></span></span></li> </ol> ابراهیم غلامعلی پور علمداری http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=199&sid=1&slc_lang=fa <h1 dir="RTL" style="margin-top:0cm;text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><strong><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></span></strong></h1> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: خشکی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مشکلات</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عمده</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تولید</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چغندرقند</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ایران</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;بوده </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کمبود آب در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اوایل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رشد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مهم ترین</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عامل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">محدودکننده جوانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و استقرار چغندرقند محسوب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">می شود.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> آماده سازی بذر با مواد شیمیایی، عناصر غذایی یا پیش سرمادهی از روش های مهم کمک به جوانه زنی و سبز شدن سریع و یکنواخت و افزایش تحمل بذر به شرایط نامطلوب محیطی است.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش ها: به منظور بررسی اثر سرمادهی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مرطوب</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و تیمار اسید کلریدریک بر بهبود جوانه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی بذر چغندرقند رقم اکباتان تحت شرایط تنش رطوبتی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه شهرکرد اجرا گردید. فاکتور اول دو سطح بدون سرمادهی و با سرمادهی مرطوب در دمای 4 درجه سانتی گراد به مدت یک هفته و فاکتور دوم پیش تیمار اسیدکلریدریک 03/0 نرمال و آب مقطر در هفت سطح شامل شاهد، 2 ، 4 و 6 ساعت آب، 2 ، 4 و 6 ساعت اسید بودند. چهار سطح تنش خشکی (پتانسیل صفر، 2-، 4- و 6- بار) هم به عنوان فاکتور سوم در نظر گرفته شد. </span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها: درصد و سرعت جوانه زنی (حداقل 5 </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برابر</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، جوانه زنی نسبی (50%)، طول ساقه چه و ریشه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چه (10%) تحت تأثیر سرما و مدت زمان قرار گرفتن در اسید کلریدریک 03/0 نرمال نسبت به شاهد افزایش یافت. در شرایط بدون سرما با افزایش زمان قرارگیری در اسید، صفات جوانه زنی افزایش یافت و بالاترین مقادیر مربوط به بذر در اسیدکلریدریک 03/0 نرمال به مدت 6 ساعت بود. اگرچه در شرایط مطلوب، سرمادهی اثر اسیدکلریدریک را جبران نمود اما در تنش خشکی بالاترین مقادیر صفات جوانه زنی در تیمارهای سرمادهی و اسید دیده شد. </span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری: از آنجا که استقرار موفق </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بذر</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> چغندرقند در شرایط تنش خشکی برای دستیابی به تراکم و عملکرد مطلوب کلیدی است، لذا استفاده از تیمار سرمای مرطوب به مدت یک هفته و قرار دادن بذرها در معرض اسیدکلریدریک توانست کارایی بذرها را در شرایط تنش افزایش دهد. این روند تحت تأثیر شدت خشکی&nbsp; بازهم افزایش یافت و قرار دادن بذرها در اسید توانست افزایش دو برابری جوانه زنی در تیمار خشکی 2- بار را به 4 برابر در سطح 6- بار نسبت به شاهد سرما دیده برساند. در مقایسه با کاربرد جداگانه، استفاده از سرمای مرطوب و اسیدکلریدریک بر </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کارایی</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بذر چغندرقند اثر هم افزایی داشت و به ویژه در شرایط تنش خشکی مشهود بود.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری:</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong> <ol> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:21.2pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;" value="NaN"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تیمار سرمای مرطوب و اسیدکلریدریک کارایی بذرهای چغندرقند را در شرایط تنش خشکی افزایش می دهد.</span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:21.2pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;" value="NaN"><span style="font-size: 10pt; font-family: 'b nazanin'; line-height: 1.6em;">تیمار سرمای مرطوب و اسیدکلریدریک بر کارایی بذر چغندرقند اثر هم افزایی دارد.</span></li> </ol> علی عباسی سورکی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=324&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: استویا گیاهی چندساله، روز کوتاه و متعلق به خانواده آستراسه است که گیاه شکر برگ نیز نامیده می شود. جوانه زنی ضعیف در این گیاه مانعی برای کشت در مقیاس بزرگ بوده و سبب کمیاب شدن و گران قیمت بودن مواد مؤثره این گیاه دارویی شده است. در بسیاری از گیاهان مرحله جوانه زنی بذر به شوری حساس بوده و تعیین کننده بقای گیاهان در خاک های شور می باشد. سطوح بالای شوری خاک می تواند به طور معنی داری از جوانه زنی و رشد گیاهچه به دلیل اثرات مربوط به پتانسیل اسمزی بالا و سمیّت ویژه یون، جلوگیری نماید. از طرفی جاسمونات ها از تنظیم کننده های رشد گیاهی جدید به شمار می روند که در افزایش مقاومت گیاهان به تنش های محیطی از جمله تنش شوری نیز از نقش مهمی برخوردارند. به همین دلیل این آزمایش با هدف بررسی تأثیر پیش تیمار بذر با متیل جاسمونات بر شاخص های جوانه زنی و صفات بیوشیمیایی گیاهچه های گیاه دارویی استویا تحت تنش شوری انجام گرفت.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">روش ها</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: این تحقیق به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1395 در آزمایشگاه زیست شناسی گیاهی مجتمع پروفسور حسابی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلام شهر اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل پیش تیمار متیل جاسمونات در 5 سطح (صفر، 5/2، 5، 10 و 15 میکرومولار) و تنش شوری در 4 سطح (صفر، 3، 6 و 9 دسی زیمنس بر متر) فاکتورهای آزمایشی بودند. در پایان آزمایش صفات درصد جوانه زنی و سرعت جوانه زنی، میانگین زمان جوانه زنی، ارزش جوانه زنی، طول گیاهچه، شاخص قوه نامیه بذر، کلروفیل کل، میزان پرولین، فعالیت آنزیم کاتالاز، پراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز اندازه گیری شدند.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: نتایج تحقیق نشان داد که اثرات تنش شوری، متیل جاسمونات و اثر متقابل شوری و متیل جاسمونات بر درصد و سرعت جوانه زنی، میانگین زمان جوانه زنی، ارزش جوانه زنی، شاخص بنیه بذر، کلروفیل کل، پرولین و فعالیت آنزیم کاتالاز معنی دار بود. پرایمینگ بذر با 5 میکرومولار متیل جاسمونات در سطح شوری با هدایت الکتریکی صفر دسی زیمنس بر متر، بیشترین درصد و سرعت جوانه زنی، ارزش جوانه زنی، شاخص بنیه بذر، میزان کلروفیل کل و پرولین آزاد را داشت. با افزایش تنش شوری و میزان متیل جاسمونات فعالیت آنزیم کاتالاز افزایش معنی داری نشان داد. شوری باعث کاهش شاخص های جوانه زنی و رشد گیاهچه استویا و افزایش فعالیت آنزیم های پراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز گردید، ولی پرایمینگ بذر با متیل جاسمونات از طریق افزایش درصد و سرعت جوانه زنی و شاخص بنیه بذر، رشد گیاهچه را بهبود بخشیده و اثرات ناشی از تنش شوری را تعدیل نمود.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: به طور کلی با توجه به نتایج این تحقیق می توان اظهار داشت که متیل جاسمونات به عنوان بهبود دهنده احتمالاً می تواند باعث کاهش اثرات منفی شوری شود و با افزایش شاخص های جوانه زنی مثل درصد و سرعت جوانه زنی در بهبود رشد گیاه استویا مؤثر باشد، </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">البته</span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برای دست یابی به نتایج دقیق تر، باید تحقیقات بیشتری انجام گیرد.</span></span></span></strong></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری:</span></span></strong> <ol> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:36.0pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تیمار شوری اثر منفی و متیل جاسمونات اثر مثبتی بر شاخص های جوانه زنی و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانت بذر استویا داشت.</span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:36.0pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="font-size: 10pt; font-family: 'b nazanin'; line-height: 1.6em;">استفاده از متیل جاسمونات در غلظت 5 میکرومولار می تواند در بهبود رشد گیاه استویا و کاهش اثرات منفی شوری مؤثر باشد.</span></li> </ol> الناز محمدیان http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=342&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: گیاه پنیرباد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خانواده سیب زمینی، گیاهی است علفی که در مناطقی از جمله پاکستان، افغانستان، هند و ایران رشد می کند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه پنیرباد</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> با دارا بودن خواص دارویی، نقش مهمی در طب سنتی</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> ایران</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> دارد و دارای خواص تقویت </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کنندگی، ترمیم کبد، ضدالتهاب و غیره می باشد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فقدان خواب یکی از ویژگی های مطلوب زراعی بذر بوده که برای رسیدن به بالاترین میزان جوانه زنی، سبز شدن و استقرار گیاه ضروری به نظر می رسد. ظرفیت جوانه زنی بذرهای گیاهان دارویی به طور معمول پایین بوده که به دلیل وجود خواب در بذرهای این گیاهان است. به این منظور</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این تحقیق تأثیر ضد عفونی کردن بذر و پیش تیمار سرمادهی مرطوب بر خصوصیات جوانه زنی و فعالیت های آنزیمی بذر پنیرباد در شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش ها: به منظور بررسی تأثیر ضدعفونی کردن بذر و سرمادهی مرطوب بر ویژگی های جوانه زنی و فعالیت آنزیمی توده های مختلف پنیرباد، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار طی سال های 95-1394 در گروه زراعت دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ضد عفونی کردن بذر دارای دو سطح (بدون ضدعفونی کردن و استفاده از هیپوکلریت سدیم به مدت 30 دقیقه)، پیش سرمادهی مرطوب دارای دو سطح (بدون پیش سرمادهی و پیش سرمادهی مرطوب به مدت یک </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هفته</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و چهار توده گیاه پنیرباد (توده های فنوج، خاش، سراوان و سرباز) بود).</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به منظور پیش سرمادهی مرطوب </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جهت فعال نمودن آنزیم های جوانه زنی،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بذرها درون ظرف پوشش دار، روی فویل آلومینیومی منفذدار، به صورت عدم تماس مستقیم در مجاورت آب مقطر در دمای چهار درجه سلیسیوس قرار گفتند. به منظور </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کشت، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به تعداد 25 عدد بذر درون هر پتری سترون دارای کاغذ صافی واتمن نمره 42 قرار گرفتند. به هر پتری ، پنج میلی لیتر آب مقطر اضافه شد. پس از اعمال تیمارها، ظروف توسط پارافیلم پوشیده شد و پتری ها در ژرمیناتور در دمای 25 درجه سلیسیوس و در روشنایی کامل به مدت 14 روز قرار داده شدند.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها: نتایج آزمایش نشان داد که در توده های فنوج، خاش و سراوان بیشترین مقادیر درصد جوانه زنی نهایی، سرعت جوانه زنی، متوسط جوانه زنی روزانه و بنیه بذر در 30 دقیقه ضدعفونی و یک هفته پیش سرمادهی مرطوب حاصل شد. در صورتی که توده سرباز نسبت به پیش سرمادهی مرطوب و ضد عفونی بذر روند معکوس در پیش گرفته و بیشترین مقادیر این صفات در تیمار عدم کاربرد ضدعفونی بذر و پیش سرمادهی مرطوب حاصل شد. از نظر فعالیت آنزیم های جوانه زنی، بیشترین مقادیر آلفا و بتا آمیلاز در توده فنوج، 30 دقیقه ضدعفونی با هیپوکلریت سدیم و یک هفته پیش سرمادهی مرطوب دیده شد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، توده های فنوج، خاش و سراوان از گیاه دارویی پنیرباد نسبت به ضدعفونی کردن با هیپوکلریت سدیم به مدت 30 دقیقه و پیش سرمادهی مرطوب به مدت یک هفته واکنش مثبت نشان داده و این تیمارها موجب افزایش خصوصیات و فعالیت آنزیم های جوانه زنی شده است. توده سرباز واکنش خوبی نسبت به تیمارهای اعمال شده نداشته و از نظر خصوصیات و فعالیت آنزیم های جوانه زنی روند نزولی به خود گرفته است که دلیل این رفتار در توده سرباز را می توان به باراندگی سالانه کمتر و همچنین دمای بالاتر در مناطق تحت رویش این توده نسبت داد که موجب سخت شدن پوسته بذر و افزایش عومل بازدارنده جوانه زنی توده سرباز و ایجاد خواب در بذر جهت سپری کردن دوره گرم و خشک می گردد. به طور کلی، می توان استفاده از هیپوکلریت سدیم و پیش سرمادهی مرطوب را راهی برای شکست خواب غالب توده های گیاه پنیر باد توصیه نمود.</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری:</span></span></strong><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">1- ارزیابی تأثیر موسیلاژ درون کپسول بر بازدارندگی جوانه زنی بذر پنیرباد.</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">2- ارزیابی روند فعال سازی آنزیم های جوانه زنی جهت شکست خواب بذر پنیرباد.</span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">3- بررسی پاسخ توده های مختلف پنیرباد به روش های شکست خواب اعمال شده.</span></span></span> سید علی محمد مدرس ثانوی http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=244&sid=1&slc_lang=fa <span style="font-size:14px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">چکیده مبسوط</span></strong></span> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: تداخل علف های هرز و گیاه زراعی از طریق رقابت برای منابع محیطی و دگرآسیبی باعث ایجاد خسارت در گونه زراعی می شود. دگرآسیبی به اثر بازدارنده یا تحریک کننده مستقیم یا غیرمستقیم گیاهی بر گیاهان دیگر از طریق تولید ترکیبات شیمیایی وارد شده به محیط، گفته می شود. با وجود اینکه اثر دگرآسیبی عصاره اندام های هوایی دو علف هرز توق و سلمه تره بر جوانه زنی برخی گیاهان زراعی بررسی شده است، اما تاکنون تحقیقات محدودی در خصوص ارزیابی اثر دگرآسیبی آن ها بر رشد گیاهچه سویا انجام شده است. در این تحقیق اثر غلظت های مختلف عصاره آبی اندام های هوایی دو گیاه هرز سلمه تره و توق بر جوانه زنی و شاخص های رشد گیاهچه سویا در دو شرایط پتری و گلدان مورد مطالعه قرار گرفت.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش ها: به منظور بررسی اثر دگرآسیبی عصاره اندام های هوایی توق و سلمه تره بر جوانه زنی بذر و رشد گیاهچه سویا، تحقیقی در آزمایشگاه بذر واحد علوم و تحقیقات خوزستان در دو محیط کشت پتری و گلدان در سال 1390 انجام شد. اثر چهار غلظت عصاره آبی اندام های هوایی دو علف هرز توق و سلمه تره شامل 25، 50، 75 و 100 درصد و شاهد آب مقطر به صورت دو آزمایش جداگانه هر یک به صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بر جوانه زنی و رشد گیاهچه سویا ارزیابی شد. در هر گلدان تعداد پنج عدد بذر سویا با عمق دو سانتی متر کاشته شد. عصاره های موردنظر دو هفته پس از سبز شدن به صورت محلول پاشی به گلدان ها اضافه گردید. گلدان ها پس از اعمال تیمارهای موردنظر بر اساس ارزیابی چشمی سیستم استاندارد اروپا (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EWRC</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) ارزیابی شدند. </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها: با افزایش غلظت عصاره هر دو گیاه، صفات وابسته به جوانه زنی و رشد گیاهچه سویا به طور معنی دار کاهش یافت. در محیط کشت گلدان، با افزایش غلظت عصاره، وزن خشک ریشه گیاه سویا کاهش یافت به طوری که بیشترین وزن خشک ریشه مربوط به تیمار شاهد با 64 میلی گرم و کمترین آن ها مربوط به اثر عصاره آبی علف هرز توق با غلظت 100 درصد با نه میلی گرم بود. اثر غلظت های مختلف عصاره آبی سلمه تره بر صفات مورد مطالعه در هر دو شرایط پتری و گلدان نسبت به توق بیشتر بود، به نحوی که درصد جوانه زنی بذر سویا در واکنش به غلظت های 25، 50، 75 و 100 درصد عصاره آبی توق به ترتیب 17، 20، 34 و 54 درصد و در سلمه تره به ترتیب 57، 84، 7/96 و 100 درصد، نسبت به شاهد آب مقطر کاهش یافت. مقایسه میانگین داده های ارزیابی چشمی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EWRC</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) نشان داد که با افزایش غلظت عصاره سلمه تره به 100 درصد، میزان آسیب دیدگی سویا 50 درصد افزایش یافت. در هر دو غلظت مذکور اثر سوختگی برگ سویا در عصاره سلمه تره بیشتر از توق بود. بیشترین میزان سوختگی برگ بر اساس شاخص </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EWRC</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در غلظت های 75 و 100 درصد از عصاره های توق و سلمه مشاهده شد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری: به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد، اثر غلظت های مختلف عصاره آبی سلمه تره بر جوانه زنی و رشد گیاهچه سویا رقم ویلیامز در هر دو شرایط پتری و گلدان نسبت به توق بیشتر بود. به نحوی که درصد جوانه زنی در غلظت های 25، 50، 75 و 100 درصد عصاره آبی توق به ترتیب 17، 20، 34 و 54 درصد و در سلمه تره به ترتیب 57، 84، 7/96 و 100 درصد، نسبت به شاهد کاهش یافت. از سوی دیگر، محلول پاشی عصاره های توق و سلمه تره نکروزه شدن و خشک شدن برگ های سویا را به دنبال داشت. با توجه به نتایج به نظر می رسد در صورت عدم کنترل مؤثر علف های هرز به ویژه سلمه تره در مزارع سویا، خسارت های ناشی از ترشح ترکیبات دگرآسیب، به کاهش معنی دار جوانه زنی و رشد گیاهچه منجر خواهد شد.</span></span></strong></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری:</span></span></strong> <ol> <li dir="RTL" style="margin-right:42.5pt;text-align:justify;" value="NaN"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این پژوهش اثر دگرآسیبی دو علف هرز مهم سویا بر جوانه زنی و رشد گیاهچه این گیاه زراعی با یکدیگر مقایسه شدند که تحقیقات محدودی به این موضوع پرداخته اند.</span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right:42.5pt;text-align:justify;" value="NaN"><span style="font-size: 10pt; font-family: 'b nazanin'; line-height: 1.6em;">واکنش جوانه زنی بذر و رشد گیاهچه به عصاره اندام های هوایی در دو محیط کشت بذری (پتری دیش) و گلدانی ارزیابی شد.</span></li> </ol> عادل مدحج http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_id=298&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده مبسوط</span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقدمه: کینوا با نام علمی (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:9.0pt;">Chenopodium quinoa</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:9.0pt;"> Willd</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) متعلق به خانواده اسفناجیان است. بنیه بذر را می توان به کمک انواع روش های پرایمینگ بذر بهبود بخشید. در این روش بذرها در آب و یا محلول های مختلف اسمزی خیسانده شده و سپس تا رطوبت اولیه خشکانده می شوند. بعد از تیمار پرایمینگ، بذر همانند بذر های تیمار نشده ذخیره و کشت می شوند. نیترات پتاسیم پر مصرف ترین ماده شیمیایی برای افزایش جوانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی بذرهاست و توسط انجمن متخصصان رسمی بذر و انجمن بین المللی آزمون های بذر برای آزمایش های جوانه زنی بسیاری از گونه ها توصیه شده است.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در سال های اخیر استفاده از مواد نانو ترکیب بسیار مورد توجه پژوهشگران بوده است. کیتین که یکی از فراوان ترین پلی ساکاریدهای موجود در طبیعت می باشد، زنجیره پلیمری از </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:9.0pt;">N</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">-استیل گلوکوزامین است و با پروتئین ها و ترکیبات آلی دیگر همراه می باشد و کاربرد های متعدد صنعتی، دارویی و کشاورزی برای آن گزارش شده است. پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر نانو ذرات کیتوزان و نیترات پتاسیم بر برخی ویژگی های مورفولوژیکی، خصوصیات جوانه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زنی، محتوای کلروفیل و رطوبت نسبی گیاه کینوا انجام گردیده است. </span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مواد و روش ها: به منظور بررسی اثر پیش تیمار بذر کینوا با نانو ذرات کیتوزان و محلول نیترات پتاسیم در مراحل اولیه جوانه زنی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تکرار در آزمایشگاه فرآوری بذر دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه شاهد تهران در سال 1396 اجرا شد. تیمار های آزمایش شامل پرایمینگ با نانو ذرات کیتوزان در 4 سطح (بدون پرایم، 01/0، 02/0 و 04/0 درصد وزنی- حجمی) و نیترات پتاسیم در 3 سطح (بدون پرایم، 2/0 و 5/0 درصد وزنی- حجمی) و هیدروپرایم به مدت 2 ساعت در دمای 25 درجه سانتی گراد بودند. تعداد 100 بذر برای هر تکرار از هر تیمار، با استفاده روش های استاندارد پرایمینگ توسط مواد ذکر شده تیمار و پس از خشک شدن در داخل پتری، روی کاغذ واتمن شماره 1، در دمای 1&plusmn;20 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 70% و 16 ساعت روشنایی و 8 &nbsp;ساعت تاریکی قرار داده شدند تا عمل جوانه زنی انجام شود. پس از آن صفات درصد جوانه زنی، طول ریشه چه، طول ساقه چه، ضریب جوانه زنی، ضریب آلومتری، محتوای نسبی آب، محتوای کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> توسط روش های استاندارد اندازه گیری شدند.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته ها: تیمار بذر با محلول نیترات پتاسیم 2/0% باعث افزایش 9 درصدی جوانه زنی و تیمار با کیتوزان 01/0% باعث افزایش 14 درصدی جوانه زنی نسبت به تیمار بدون پرایم شد. تیمار پرایمینگ با محلول 5/0% نیترات پتاسیم و 01/0% کیتوزان نسبت به تیمار بدون پرایم 36% افزایش را نشان می دهد. نیترات پتاسیم باعث افزایش 25% طول ریشه چه و 10% طول ساقه چه شد. همچنین کیتوزان 01/0% باعث افزایش 6 درصدی طول ریشه چه شد و پرایم بذر با کیتوزان 02/0% و نیترات پتاسیم 2/0% باعث افزایش 32 درصدی طول ریشه چه شد. بیشترین سطح کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در تیمار 02/0 درصد کیتوزان و 2/0 درصد نیترات پتاسیم بدست آمد. این ترکیب تیماری باعث افزایش 33 درصدی سطح کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> شد. بیشترین مقدار کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در نتیجه اعمال تیمار 01/0 درصد کیتوزان و 5/0 درصد نیترات پتاسیم بدست آمد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که تیمار 01/0 درصد وزنی- حجمی کیتوزان به همراه 5/0 درصد وزنی- حجمی نیترات پتاسیم باعث به دست آمدن بالاترین درصد جوانه زنی، محتوای کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، محتوای نسبی آب، طول ساقه چه شد. تیمار 02/0 درصد کیتوزان به همراه 2/0 درصد نیترات پتاسیم باعث به دست آمدن بالاترین میزان ضریب آلومتری و طول ریشه چه شد.</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></div> <br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جنبه های نوآوری:</span></span></strong> <ol> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:43.5pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نانو ماده کیتوزان و نیترات </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پتاسیم میزان جوانه زنی کینوا را افزایش می دهد.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:43.5pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نانو ماده کیتوزان و نیترات پتاسیم</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میزان</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> محتوای کلروفیل </span></span></span><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> را افزایش می دهد.</span></span></span></span></span></li> </ol> حشمت امیدی